2026-03-02 557 جار خوێنراوەتەوە

ئاماری سێ رۆژی جەنگ لە ئێران لەنێوان خەڵكی سڤیل و هێزەكانی حكومەت

هاوكات لەگەڵ  سێیەم ڕۆژی شەڕی نێوان ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا، ئیسرائیل و كۆماری ئیسلامیی ئێران، بەدواداچوون و بەڵگەنامە مەیدانییەكانی ڕێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو ئاماژە بە زیانی زۆری هێزە حكومەتییەكان و هەروەها بەرزبوونەوەی ژمارەی قوربانیانی سڤیل دەكەن.
 بەپێی ئامارە پشتڕاستكراوەكانی رێكخراوی هەنگاو بۆ مافەكانی مرۆڤ، تا ئێستا لانی كەم ١٥٠٠ كەس گیانیان لەدەستداوە كە ٢٠٠ هاووڵاتیی سڤیل و ١٣٠٠ كەسی سەربازیی ئێران لەخۆ دەگرێت.. ئەم ئامارانە لە كاتێكدایە كە ئینتەرنێت لە ئێراندا تووشی گرفت بووە و دەستڕاگەیشتن بە شارە جیاوازەكان لە شەو و ڕۆژدا پەكیكەوتووە.

جیاكردنەوەی زیانەكان و پانتایی جوگرافیی هێرشەكان
بە پشتبەستن بە ئامارەكانی بەشی بەڵگەنامە و ئاماری هەنگاو، تا ئێستا ناوەندە سەربازی و حكومەتییەكان لە ١٥٠ شاری ٢٢ پارێزگای ئێران كراونەتە ئامانجی هێرشە ئاسمانی و مووشەكییەكان. ئەم ئامانجانە بریتین لە: بنكەكانی سوپای پاسداران، ناوەندەكانی بەسیج، فڕۆكەخانە سەربازییەكان، سەكۆ مووشەكییەكان، ناوەندەكانی پۆلیس، ناوەندە دادوەرییەكان، ناوەندەكانی ئیدارەی ئیتڵاعات، بارەگاكانی سوپا و بارەگاكانی یەكەی تایبەت.
بەپێی ئەم ڕاپۆرتە، زۆرترین زیانی هێزە سەربازییەكان لەم پارێزگایانەدا تۆمار كراوە:
تاران، كرماشان، ئورمیە، سنە.
 كردنە ئامانجی هاووڵاتییانی سڤیل

 هەنگاو بە دەربڕینی نیگەرانیی قووڵ لە زیادبوونی كوژراوانی سڤیل، پشتڕاستی دەكاتەوە كە زۆرترین ئاماری گیانلەدەستدانی مەدەنی پەیوەندی بە پارێزگای هورمزگانەوە هەیە. بەپێی بەڵگەنامەكان، بەشێكی زۆری كوژراوەكان، خوێندكارانی كچن لە قۆناغی سەرەتایی لە قوتابخانەی شەجەرەی تەیبە. جگە لە هورمزگان، گیانلەدەستدانی هاووڵاتییانی سڤیل لەوانە چەندین منداڵ لە پارێزگاكانی تاران، خۆراسانی ڕەزەوی، قەزوین، ئەلبۆرز، كرماشان، كوردستان، ئورمیە و ئازەربایجانی ڕۆژهەڵاتیش تۆمار كراوە.

هەروەها ناوەندە كارگێڕی و نیشتەجێبوونەكانی هاوتەریبی ناوەندە ئەمنی و سەربازییەكان، لە هێرشە ئاسمانییەكاندا تووشی زیانی توند و پەككەوتنی خزمەتگوزاری بوونەتەوە.
ئەمە لە كاتێكدایە كە كۆماری ئیسلامی ئێران، سەرەڕای بارودۆخی جەنگی، تا ئێستا دەستی نەكردووە بە چۆڵكردنی ناوچە نیشتەجێبوونەكانی نزیك لە ناوەند و پادگانە سەربازی و ئەمنییەكان، و خەڵك بە شێوەیەكی خۆرسك و ناڕێكخراو لە هەوڵی ڕزگاركردنی گیانی خۆیان و چۆڵكردن و گواستنەوەدان بۆ شوێنە تا ڕادەیەك ئارامەكان.

شاردنەوەی ئامار و دژایەتی لە ڕاپۆرتە فەرمییەكاندا
لە كاتێكدا كۆمەڵەی مانگی سووری كۆماری ئیسلامیی ئێران هاوكات لەگەڵ سێیەم ڕۆژی شەڕدا، لە ئامارە فەرمییەكانیدا، كۆی گشتیی زیانەكانی (بەبێ جیاكردنەوەی سەربازی و سڤیل) تەنیا ٥٥٥ كەس ڕاگەیاندووە، زانیارییە تۆماركراوەكانی هەنگاو ئەم ژمارەیە وەك بەشێك لە سیاسەتی بەكەمزانیی ئەنقەست و شاردنەوەی حكومەت دەبینن.
بەسەركردنەوە مەیدانییەكان نیشانی دەدەن كە ناوەندە ئەمنییەكان لە ڕاگەیاندنی ئاماری وردی زیانە سەربازییەكان، بەتایبەت لە شارەكانی كوردستان، خۆ دەپارێزن و لە هەندێك حاڵەتی سنوورداریشدا ئامارێكی زۆر كەمتر لە ڕاستی بڵاو دەكەنەوە.

  • پەرلەمانی ئەورووپا پێشوازی لە بیستەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتیی پرسی کورد و پرۆسەی ئاشتی دەکات

  • دۆخی ئەمنی لە قۆناغی دوای هاوپەیمانان؛ لەنێوان هەوڵەکانی بەغدا بۆ پڕکردنەوەی بۆشاییەکان و نیگەرانییەکانی هەرێم

  • دەستوور، هەڵبژاردن و ئەمریکا؛ خێراکردنی پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا بەستراوەتەوە بە ئاڵوگۆڕە هەرێمییەکانەوە

  • لە دیداری مێری چۆن نیگەرانییە ئابوورییەکان پرۆسەی ئاشتی و داهاتووی پەیوەندییەکانی هەولێر و بەغدا باس کران؟

  • کورد بە مەرج پشتیوانی ئەردۆغان دەکات خۆی کاندید بکاتەوە

  • بافڵ جەلال تاڵەبانی: دەتوانین بە 24 کاتژمێر حکومەت پێکهێنین و دەرفەتێکی زێرین لەبەردەم کورددایە

  • قەرەیلان مەرجەکانی چەکدانانی گەریلا و ئازادکردنی ئۆجەلان بۆ تورکیا ئاشکرا دەکات

  • شەڕی قاچاخچێتی نەوت و گەرووی هورمز: هەڕەشە توندەکانی ئێران و وەزیری گەنجینەی ئەمریکا

  • دوای ڕۆیشتنی هێزە بیانییەکان؛ چیرۆکی سەروەریی عێراق بە کوێ دەگات؟

سەرەکی