2026-10-01 265 جار خوێنراوەتەوە

عێراق دەچێتە قۆناغێکی نوێوە؛ پلانی حکومەت بۆ کۆنتڕۆڵکردنی چەک و هەڵوێستی فەرمیی ئەمریکا لەبارەی داهاتووی عێراق

دۆناڵد ترەمپ کۆتاییهاتنی ئەرکی سەربازی لە عێراق ڕادەگەیەنێت؛ سەرۆکوەزیران زەیدی نەخشەڕێگای کۆنتڕۆڵکردنی چەک ڕادەگەیەنێت

لە گەشەسەندنێکی مێژووییدا و هاوکات لەگەڵ تەواوبوونی پرۆسەی کشانەوەی هێزەکانی هاوپەیمانان لە عێراق، حکومەتی عێراقی نەخشەڕێگایەکی نوێی بۆ قۆناغی داهاتوو ڕاگەیاند. لە بەرامبەردا، سەرکردە و بەرپرسانی باڵای ئەمریکا هەڵوێستی خۆیان لەسەر ئەم قۆناغە نوێیە و کۆتاییهاتنی ئەرکی سەربازیی وڵاتەکەیان خستە ڕوو.

پەیامی سەرۆکوەزیران و پلانی چەکداماڵین

عەلی فالح زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق، لە پەیامێکدا بۆ گەلی عێراق ڕایگەیاند کە ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ بە سەرەتایەکی جدی دادەنرێت بۆ چارەسەرکردن و یەکلاکردنەوەی پرسی چەکی دەرەوەی کۆنترۆڵی دەوڵەت. ناوبراو جەختی لەوە کردەوە حکومەت پابەندە بە شایستە دەستوورییەکانەوە بەپێی نەخشەڕێگایەک کە خشتەیەکی کاتیی ڕێککەوت لەسەرکراوی هەبێت و لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٧ تێپەڕ نەکات. هەروەها ئاماژەی بەوە دا کار بۆ چەکداماڵینی تەواوی گرووپە چەکدارە ناعێراقییەکان دەکرێت، ڕێگری لە بەکارهێنانی خاک و ئاسمانی عێراق دەکرێت بۆ هەڕەشەکردن لە وڵاتانی دراوسێ، شانبەشانی بەهێزکردنی سیستەمی بەرگریی ئاسمانی و جێگیرکردنی پێگەی حەشدی شەعبی لە سیستەمی ئەمنیدا لەژێر فەرمانی فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکاندا.

لە هەمان چوارچێوەدا، فوئاد حسێن، وەزیری دەرەوەی عێراق، لە کۆڕبەندی ئەنجومەنی ئەتڵەسی لە واشنتۆن (بە ناونیشانی "عێراق دوای ٣٠ی ئەیلول") ڕایگەیاند عێراق ڕەشنووسی پلانێکی بۆ کۆنتڕۆڵکردن و کۆکردنەوەی چەک ئامادە کردووە و لە چەند ڕۆژی داهاتوودا دەخرێتە ڕوو، کە وادەی کۆتاییەکەی دەگەڕێتەوە بۆ حوزەیرانی ساڵی داهاتوو. لەم کۆڕبەندەدا هەروەها باس لە ئاسۆی پەیوەندییەکانی عێراق و ئەمریکا، ئایندەی هاوکاریی ئەمنی، کاریگەریی سزاکانی سەر ئێران و پێشھاتەکانی سوریا کرا.

هەڵوێستی فەرمیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا

لە بەرامبەردا، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە پلاتفۆرمی تروس سۆشیال بەخۆشحاڵییەوە کۆتاییهاتنی ئەرک و ڕویشتنی دواین هێزی ئەمریکی لە عێراقی ڕاگەیاند و ئاماژەی بەوە کرد: "ئێمە بۆ شەڕی خەلافەت هاتین، خەلافەت نەماوە و ئێمە دێینەوە ماڵەوە." ترەمپ پاڵپشتیی تەواوی خۆی بۆ سەرۆکوەزیران زەیدی دەربڕی.

لەلای خۆیەوە، تۆم باراک، نێردەی تایبەتی سەرۆکی ئەمریکا بۆ عێراق، لە سەکۆی ئێکس ڕایگەیاند سەرۆک ترەمپ پرۆسەی گەڕانەوەی هێزەکانی بە هاوتەریبکردنی هەمووی لایەنەکانی وەک بەغدا، هەولێر و دۆستە ناوخۆیی و هەرێمییەکان تەواو کرد، بە جۆرێک که دەرگایەک دەکرێتەوە بۆ ئەوەی هەموو هێزە چەکدارەکان بخرێنە ژێر فەرمانڕەوایی یەک دەوڵەت و ئەمریکا وەک دۆستێک هەژمار بکرێت نەک پارێزراوێکی سەربازی.

لە مەراسیمی کۆتاییهاتنی ئەرکەکەشدا، ئەدمیراڵ لیام ئێم هۆلین، فەرماندەی هێزەکانی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی، لە ڕێگەی پەندێکی عێراقییەوە ("بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی چەقەڵ، پشتێنی شێر ببەستە")، وەک دواین هۆشداریی ئەمنی جەختی لە گرنگیی ئامادەباشی و هۆشیاریی هێزە عێراقییەکان کردەوە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەر مەترسییەکی ئەگەری لە قۆناغی دوای کشانەوەدا.

  • پەرلەمانی ئەورووپا پێشوازی لە بیستەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتیی پرسی کورد و پرۆسەی ئاشتی دەکات

  • دۆخی ئەمنی لە قۆناغی دوای هاوپەیمانان؛ لەنێوان هەوڵەکانی بەغدا بۆ پڕکردنەوەی بۆشاییەکان و نیگەرانییەکانی هەرێم

  • دەستوور، هەڵبژاردن و ئەمریکا؛ خێراکردنی پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا بەستراوەتەوە بە ئاڵوگۆڕە هەرێمییەکانەوە

  • لە دیداری مێری چۆن نیگەرانییە ئابوورییەکان پرۆسەی ئاشتی و داهاتووی پەیوەندییەکانی هەولێر و بەغدا باس کران؟

  • کورد بە مەرج پشتیوانی ئەردۆغان دەکات خۆی کاندید بکاتەوە

  • بافڵ جەلال تاڵەبانی: دەتوانین بە 24 کاتژمێر حکومەت پێکهێنین و دەرفەتێکی زێرین لەبەردەم کورددایە

  • قەرەیلان مەرجەکانی چەکدانانی گەریلا و ئازادکردنی ئۆجەلان بۆ تورکیا ئاشکرا دەکات

  • شەڕی قاچاخچێتی نەوت و گەرووی هورمز: هەڕەشە توندەکانی ئێران و وەزیری گەنجینەی ئەمریکا

  • دوای ڕۆیشتنی هێزە بیانییەکان؛ چیرۆکی سەروەریی عێراق بە کوێ دەگات؟

سەرەکی