كوردو دەوڵەت (سەبارەت بە هەڵوەشانەوەی هەسەدەو ئیدارەی كوردی لە سوریا)

 هیچ بابەت و گرێ و سەختیەك هێندەی دەوڵەت لە ناخی كورد نەئاڵاوە، لەهەموو هەنگاوو خەباتێك كە دێتە پێشەوە یەكسەر پرسی سەربەخۆیی و دەوڵەتی كوردی دەبێتە ناونیشان. لێرەدا هەندێك لایەنی ئەم بابەتە پێویستی بە رونكردنەوە هەیە:

زۆرێك لە میللەتان بوونەتە بارمتەی دەوڵەتەكەیان و سنورو جوگرافیا سیاسیەكەیان، ئەگەر هاتبوایە دەوڵەت نەبان لەوانەیە باشترو چاكترو پێشكەوتووتر بان، بۆ نمونە ئەگەر گەلی سودان و سۆماڵ و ئەفغانستان دەوڵەتیان نەبوایە توشی ئەم هەموو برسیەتی و نەهامەتی و شەڕو داگیركارییە دەبوون؟ ئەم نەتەوانە لەگەڵ دەوڵەتێكی باشترو سەقامگیر ژیابان زۆر باشتر بوو، بۆ نمونە ئەمریكاو كەنەداو روسیاو هەر یەكێك لەوجۆرە دەوڵەتانە سەرپەرشتیان بكردبان لەوانەیە ژیانیان جۆرێكی تربایە؟؟. ئەمە راستی نیەو گریمانەیە، لەوانەیە من لەم گریمانەیە هەڵە بم.

واتە دەوڵەت ئەو نیعمەت و ئارامیە نیە بۆ بەشێكی زۆر لە نەتەوەكان بەڵكو چوارچێوەیەكی دۆزەخیە. بەڵام بۆ كورد دۆخەكە زۆر جیاوازە، هەتا ئیمپراتۆریەت لەم ناوچانە هەبوو، دەوڵەت نەبوو، كورد پارێزراو بوو، كەس نەدەهات بڵێت نابێت كورد بیت. دوای ئەوەی لە جەنگی یەكەمی جیهان دەوڵەت دەبێتە شوێنگرەوەی ئیمپراتۆریەتیەكانی ناوچەكە، ئیدی كورد دەبێتە قوربانی و دیل و چەوساوەی دەستی دەوڵەت.

مانەوەو زمان و كولتورو خاكی داگیردەكرێت، دەوڵەت دەبێتە كورەی توانەوەی كورد. كاتێك تورك و عەرەب و فارس دەبنە دەوڵەت، نایەن بنەماكانی دەوڵەتی هاوچەرخ و دیموكراسی و مەدەنی و هاوڵاتی بوون دروست بكەن، بەڵكو دەوڵەت دەكەنە كوتكێكی گەورەو سەری كوردی پێ پان دەكەنەوە، دەیكەنە كورەیەك بۆ ئەوەی خاك و نەتەوەو زمان و هەبوونی كورد بكەنە خۆڵەمێش.

 سەدساڵە ئەم دەوڵەتانە بوونەتە ئالەتی دژە مرۆڤ و دژە ئازادی و دژە ژیان و دژە ژینگە. ئەم دەوڵەتانە دەیانجار توشی كودەتاو شۆڕش و شەڕی ناوخۆو كارەساتی گەورە بوونە، نەك هیچ فێر نەبوون، بەڵكو كەللةپوتترو مێشك وشكترو ناحاڵی تر بوونە.

 بەڵگەش سەیری سیستەم و بڕیارو بیركردنەوەیان بكەن. كورد كە بووە قوربانی دروستكردنی چواردەوڵەت لەناوچەكە، دەوڵەت بووە دۆزەخ بۆی و هەزاران و ملیۆن رۆڵەی بووە قوربانی شەڕانگێزی و نەژادی و مەزهەبی و مێشك وشكی ئەم دەوڵەتانە.

 ئاخر دوای سەد ساڵ كارەسات بۆ دەوڵەت لەوە گەورەتر هەیە ئەحمد شەرع و ئەردۆغان ببنە سەرۆك كۆمار؟؟. بۆیە ئێمەی كورد جیاواز لەهەموو نەتەوەو میللەتی دنیا زۆر زۆر پێویستمان بەدەوڵەت هەیە. پێویستمان بە دەوڵەتێك هەیە بۆ دوو مەبەست:

 یەكەم لەدەست دەوڵەت رزگار بین. دووەم لە دەست خۆمان رزگار بین. چونكە ئەگەر دەوڵەت بین زوڵم و ستەمكاری و چەوسانەوەو دواكەوتوویی عەرەب و تورك و فارسمان لەسەر لادەچێت. ئینجا ئەگەر دەوڵەت بین بەهانەی داگیركەران و مەترسی و وەهمی دوژمنانمان نامێنێت و ئاسان دەتوانین زوڵم و ستەم و چەوسانەوەی خۆمان رووبەڕووی ببینەوە.

ئەوە چل ساڵە ئێمە خاوەنی كیانی هەرێمی كوردستانین بوینەتە بارمتەی سیستەم و دەسەڵاتداریەتیەكی زۆر حزبی و بچوك بیركردنەوەو نادەوڵەتی و نادیموكراسی. ئەگەر بێت و دەوڵەت بوینایە ژیانی سیاسیمان و حكومەتمان زۆر جیاوازبوو.

 واتە هەنگاوی هەرە بنەڕەتی یەكەم ئەوەیە دەوڵەتمان هەبێت، هەنگاوی دووەم ئەوەیە دەوڵەتێكی سودانی و سۆماڵی و یەمەنیمان نەبێت، بەڵكو دەوڵەتێكی سویدی و هۆڵەندی و ئەڵمانیمان هەبێت، ئەمە مەبەست ئەوە نیە سویدو هۆڵەنداو ئەڵمانیا بەهەشتن، بەڵكو مەبەست سیستەمی ئاڵوگۆڕی ئاشتیانەی دەسەڵات و سیستەمێكی لانی كەمی دیموكراسی و خاوەن بنەمایەكی ئازادو گوزارشت كردن لە خۆت هەیە.

 ئێمە دەزانین دۆخی سەربازی و سیاسی و پاڵپشتی ناوخۆیی و دەرەكی كۆمەك بە مانەوەی رۆژئاوای كوردستان ناكات بە سەربەخۆیی و ئیدی ناچارین هەنگاوی لەم جۆرە بنێین، وەك چۆن لە رۆژهەڵات و باكورو باشوری كوردستان ناتوانین سەربەخۆو ئازاد بژین. راستیەك هەیە هەرگیز نابێت لەیادی بكەین و یەك چركە لە بیرمان بچێتەوە ئەویش ئەوەیە:

 توركیاو سوریاو ئێران و عێراق هەرگیز وەك كوردو كوردستانی تۆیان قبوڵ نیە، دەبێت ئێرانی و توركی و سوری و عێراقی بیت و زمانی ئەوان ستانداردو شوناسی سەرەكی بێت، تۆ نیشتمان و زمان و نەتەوەت نیەو قبوڵی ناكەن، بەشێكی لە گەلی دەوڵەتی ئەوان. ئەم دەوڵەتانە هەرگیز نابنە دیموكراسی و مافی مرۆڤ و مەدەنی و ئازاد.

بۆیە ئەگەر كورد بیەوێت خاك و زمان و نەتەوەو خۆی بپارێزێت تاكە مەرج و داواكاری و دروشمی دەبێت دەوڵەتی كوردی بێت. ئەگەر دەوڵەتمان نەبێت نامێنین. بۆچونم وایە زیاد لە پێویست توركیاو سوریاو ئێران و عێراقمان لەسەر دڵ و مێشك و ژیانی خۆمان گەورە كردووە، ئەوان ئەوەندە دەوڵەتی پتەوو بەهێز نین. بەڵام جۆری خەبات و بیركردنەوەو فەلسەفەی خەباتی ئێمە دەوڵەتی نەكردۆتە بنەمای یەكەم و كۆتایی.