گەردەلوولی سەربازی لە نێوان ئەمریکا و ئێران؛ ترەمپ فشاری کشانەوە دەخاتە سەر ئیسرائیل

ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەبەردەم گۆڕانکارییەکی سەربازیی بێپێشینەدایە. هاوكات لەگەڵ چڕبوونەوەی هێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا بۆ سەر قووڵایی خاکی ئێران و هەڕەشەی وەڵامدانەوەی توند لەلایەن ئیسرائیلەوە،  دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا لە هەنگاوێکی چاوەڕواننەکراودا داوای لە تەلئەبیب کردووە هێزەکانی لە سووریا و لوبنان بکشێنێتەوە بۆ ڕێگریکردن لە تەقینەوەی گەورەتری ناوچەکە.

شەپۆلی سێیەمی هێرشەکانی ئەمریکا و گەمارۆی دەریایی سەر ئێران

گرژییە سەربازییەکانی نێوان واشنتۆن و تاران گەیشتوونەتە بەرزترین ئاستی خۆیان لە چەند ساڵی ڕابردوودا:

ئۆپراسیۆنی پێنج کاتژمێریی سێنتکۆم: هێزەکانی ئەمریکا بۆ سێیەم شەوی یەک لە دوای یەک شەپۆلێکی فراوانی بۆردومانیان بۆ سەر ئێران ئەنجامدا. هێرشەکان بنکە دەریایی و بەرگرییە کەناراوییەکانی ئێرانیان لە (بوشەهر، چابەهار، جاسک، کۆنارەک، ئەبو مووسا و بەندەر عەباس) کردە ئامانج.

سەپاندنی گەمارۆی دەریایی: فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا بە فەرمی دەستپێکردنەوەی گەمارۆی دەریایی بەسەر ئێراندا ڕاگەیاند بۆ سنووردارکردنی تواناکانی تاران لە گەرووی هورمز.

پەرچەکرداری ئێران: سوپای پاسدارانی ئێران بە هێرشکردنە سەر وڵاتانی هاوسێ (کوێت، ئوردن و بەحرەین) کە بنکەی ئەمریکایان تێدایە وەڵامی دایەوە. هەروەها ڕایگەیاند کە لە چوارچێوەی ئۆپراسیۆنی "نەسر ٢"، کۆگاکانی کەرەستەی سەربازی و تانکەرەکانی سووتەمەنی کەشتیگەلی پێنجەمی ئەمریکای لە بەحرەین تێکشکاندووە.

هەڕەشەکانی ترەمپ بۆ سەر ژێرخانی وزە: دۆناڵد ترەمپ هۆشداری دا کە ئەگەر ئێران نەگەڕێتەوە سەر مێزی دانوستان، لە هەفتەی داهاتووەوە هێرشەکان زۆر توندتر دەبن و ژێرخانی وزە، وێستگەکانی کارەبا و پردەکانی ئێران دەکرێنە ئامانج.

ترەمپ بۆ نەتەنیاهۆ: "خەڵکی سووریا و لوبنان ئێوەیان ناوێت، بکشێنەوە"

لە پێشهاتێکی دیپلۆماسیی دراماتیکیدا، سەرۆکی ئەمریکا فشارێکی توندی خستووەتە سەر بنیامین نەتەنیاهۆ، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل:

پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەی ترەمپ و نەتەنیاهۆ (بەپێی ماڵپەڕی ئەکسیۆس): ترەمپ بە ڕوونی بە نەتەنیاهۆی ڕاگەیاندووە کە بوونی سەربازیی ئیسرائیل لە ناو خاکی سووریا و لوبنان بووەتە هۆی دروستبوونی گرژیی توندتر و پەلکێشکردنی ناوچەکە بەرەو تەقینەوەیەکی گەورەتر.

پەیامە ڕاستەوخۆکە: لێپرسراوێکی ئەمریکی ئاشکرای کردووە کە ترەمپ بە نەتەنیاهۆی وتووە: "خەڵکی لوبنان و سووریا ئێوەیان لەوێ ناوێت، پێویستە هێزەکانتان بکێشنەوە."

پەرچەکرداری ئیسرائیل: نووسینگەی نەتەنیاهۆ لە بەرامبەردا جەختی لە پێویستیی مانەوەی "ناوچەی ئەمنی" لەسەر سنوورەکان کردووەتەوە بۆ ڕێگری لە دووبارەبوونەوەی هێرشەکانی هاوشێوەی ٧ی ئۆکتۆبەر.

هەڵوێستی ئیسرائیل؛ دوورەپەرێزی لە هێرشەکان و پەیامی کوشندە بۆ تاران

سەرەڕای بەشداری چالاکی ئیسرائیل لە سەرەتای دەستپێکی هێرشە هاوبەشەکان لە ٢٨ی شوبات، تەلئەبیب لەم شەپۆلە نوێیانەی هێرشەکانی ئەمریکادا بەشداری نەکردووە، بەڵام چاودێری دۆخەکە دەکات:

ستراتیژیی نوێی لێدانی یەکلاکەرەوە: نەتەنیاهۆ لە پەیامێکی ڤیدیۆیدا ڕووی دەمی کردە سەرکردەکانی ئێران و ڕایگەیاند: "وا مەزانن ئەگەر هێرشمان بکەنە سەر، بێدەنگ دەبین. ئەو سەردەمە بەسەرچوو کە لایەنێک لێمان بدات و ئێمە بە لێدانێکی یەکلاکەرەوە و کوشندە وەڵامی نەدەینەوە."

بەستنەوەی ستراتیژی: پلانی ئەمریکا لە گۆڕینی هاوکێشەکەدا چییە؟

یەکلاکردنەوەی شەڕەکە تەنها لەگەڵ ئێران: ئیدارەی ترەمپ دەیەوێت سەرنجی تەواوی هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی تەنها لەسەر بێهێزکردنی ئێران بێت. بۆیە، فشار لەسەر ئیسرائیل دروست دەکات لە بەرەکانی سووریا و لوبنان پاشەکشێ بکات تاوەکو پاساوی "شەڕی هەرێمی" لە دەستی ئێران و گروپەکانی ببڕێت.

شەڕی سارد بە نێوەندگیری گەمارۆ: ئەمریکا لە کاتێکدا دەیەوێت بە هێرشی ئاسمانی و گەمارۆی دەریایی تاران ناچاری دانوستان بکات، هاوکات دەیەوێت ئیسرائیل لە هاوکێشەی هێرشە ڕاستەوخۆکان دووربخاتەوە تا دۆخەکە لە کۆنتڕۆڵ دەرنەچێت و نەبێتە هۆی شەڕێکی گشتگیری جیهانی.