پەیامێكی یەكلاكەرەوەی ئەمریكا؛ یان گەڕانەوە بۆ هێرشەكان یان ڕێككەوتن

وەزیری جەنگی ئەمریكا هەڕەشەی دەستپێكردنەوەی هێرشەكان بۆسەر ئێران دەكات ئەگەر ئەو وڵاتە لەگەڵیان نەگاتە ڕێككەوتن، لەكاتێكدا دانوستانكاران كار بۆ تێپەڕاندنی ئاستەنگەكانی ڕێككەوتن دەكەن.وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێرانیش دەڵێت هێشتا لەگەڵ ئەمریكا نەگەیشتوونەتە ڕێككەوتن. بەڵام دانوستانەكانیان بەردەوامن.

پێت هێگسێس وەزیری جەنگی ئەمریكا ڕایگەیاند، ئەمریكا ئامادەیە بۆ دەستپێكردنەوەی هێرشەكان بۆسەر ئێران، ئەگەر لەگەڵی نەگەنە ڕێككەوتن، ئەمەش لەكاتێكدایە هەوڵی دانوستانكارانی تاران و واشنتۆن بۆ ئەوەیە ئاستەنگە سەرەكییەكان تێپەڕێنن بۆ گەیشتن بە ڕێككەوتن.

هێگسێس لە سەنگافورە بە ڕۆژنامەنوسانی وت، توانای ئەوەمان هەیە ئەگەر پێویست بكات، كۆگاكانمان زیاتر لەوەی تێدایە كە پێویستە لێرە بێت یاخود هەر شوێنێكی جیهان ئێمە لە دۆخێكی زۆرباشداین.

وەزیری جەنگی ئەمریكا باس لەوەدەكات، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا ئارامگرە و دەیەوێت ڕێككەوتنێكی گەورە ئەنجام بدات، كە بەهۆیەوە ئێران نەبێتە خاوەنی چەكی ئەتۆمیی.

وتەكانی وەزیری جەنگی ئەمریكا لەكاتێكدایە، ڕۆژی هەینی ترەمپ ڕایگەیاند، لە ژوورێكی هێمنی كۆشكی سپی كۆبوونەوە ئەنجام دەدات بۆ ئەوەی بڕیاری كۆتایی وەربگرێت سەبارەت بە كۆتایی هێنان بە جەنگ لەگەڵ ئێران، كە دەكرێت ئاگربەست 60 ڕۆژ درێژ بكرێتەوە و لەو ماوەیەشدا دانوستانكاران دەتوانن بگەنە ڕێككەوتنێك كە بە یەكجاری كۆتایی بە ململانێكان بهێنێت.

لەلایەن خۆیەوە، ئیسماعیل بەقائی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران ڕایگەیاند: ئاڵوگۆڕی پەیام لەگەڵ ئەمریكا بەردەوامە وهێشتا لەگەڵ ئەمریكا نەگەیشتووینەتە ڕێككەوتن.

وتیشی،پێویستە راستگۆیی هەڵگرتنی گەمارۆی دەریایی ببینین، كە ئایا راستەقینە یان تەنها قسەی میدیاییە.

بەقائی دەڵێت، لەم قۆناغەدا سەرنجمان لەسەر كۆتایی هێنان بە شەڕە و ئێستا باس لە وردەكارییەكانی پرسی ئەتۆمی ناكەین، بەپێی بەرژەوەندییە نیشتمانییەكانمان مامەڵە دەكەین نەك بەگوێرەی ئەوەی ئەمریكییەكان دەیڵێن.

سەبارەت بە گەرووی هورمز ئەو وتەبێژەی وەزارەتی دەرەوەی ئێران وتی، كەشتییە بازرگانییەكان بە هەماهەنگی لەگەڵ هێزە چەكدارەكانمان لە گەرووی هورمز پەڕیونەتەوە، بەڕێوەبردنی داهاتووی گەرووی هورمز پەیوەستە بەو دەوڵەتە كەنار دەریایانەی كە هاوسنورن، ئەوانیش عوممان و ئێرانن.

بەقائی دووپاتی دەكاتەوە، لەم قۆناغەدا باس لە وردەكارییەكانی پیتاندنی یۆرانیۆم و ماددە ئەتۆمییەكان ناكەن، دەشڵێت هیچ لایەنێكی ڕۆژئاوایی مافی ئەوەی نییە بە زمانی خۆسەپاندن قسەمان لەگەڵ بكات.

ئەو جەنگەی لە 28 ی شوباتی 2026 لە نێوان ئەمریكا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران دەستیپێكرد، بەهۆیەوە هەزاران كەس كوژراون و برینداربوون، دوای 39 ڕۆژ جەنگەكە لەگەڵ ئێران ڕاگیرا، بەڵام لە لوبنان، ئیسرائیل بەردەوامە لە هێرشەكانی و تائێستا زیاتر لە سێ هەزار كەس كوژراون.

 جەنگەكە تەنها زیانی گیانی لێنەكەوتووەتەوە، جگە لە ماڵوێرانی و ئاوارەبوونی دەیان هەزار كەس، ئاستەنگ و هەڵاوسانێكی زۆری ئابوری و بەتایبەتیش لە بواری وزە لەسەر ئاستی جیهان دروستكردووە، دوای ئەوەی بەهۆی جەنگەوە ئێران گەرووی هورمزی داخست بەوەش یەك لەسەر پێنجی وزەی جیهان هیچ رێگەیەكی نەما.