2 کاتژمێر پێش ئێستا
71 جار خوێنراوەتەوە
پڕۆژەی ڕووناکی؛ یان تەڵەیەکی تاریکی باج و قۆرغکاری؟
لە کاتێکدا هاووڵاتیانی هەرێمی کوردستان لەژێر فشاری بێمووچەیی و گرانیی بژێوی ژیاندان، ئاڵۆزییەکی نوێ لە کەرتی خزمەتگوزارییەکاندا سەریهەڵداوە. وەزارەتی کارەبا ئاگادارییەکی توندی بڵاوکردووەتەوە کە تێیدا هاتووە ئەگەر هاوبەشانی کارەبا لە ماوەی ٥٠ ڕۆژدا پارەی پسووڵەکانیان نەدەن، کارەبایان بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی دەبڕدرێت. ئەم بڕیارە ناڕەزایەتییەکی قووڵی لێکەوتووەتەوە و پەردەی لەسەر فێڵە تەکنیکییەکانی حکومەت و کۆمپانیا سێبەرەکان لاداوە.
فێڵە تەکنیکییەکان؛ چۆن حکومەت پارەی زیاتر لە خەڵک دەسێنێت؟
هەرچەندە لایەنە فەرمییەکان دەڵێن نرخی کارەبا گران نەکراوە، بەڵام بەڵگەکان و زانیارییەکانی ناو خودی وەزارەتی کارەبا شتێکی تر دەڵێن. حکومەت لە ڕێگەی دوو فێڵی تەکنیکییەوە بڕی پسووڵەکانی زیاد کردووە:
درێژکردنەوەی خولی پسووڵە: لەبری ئەوەی پسووڵە ٣٠ ڕۆژە بێت، دەکرێتە ٤٥ یان ٤٦ ڕۆژ. بەمەش بەکارهێنانی هاووڵاتیان لە خانەی یەکەم (کە نرخەکەی هەرزانە) باز دەدات بۆ خانەکانی دووەم و سێیەم کە تێیدا نرخی هەر کیلۆواتێک زۆر گرانتر هەژمار دەکرێت.
دابەشکردنی ڕۆژانەی پشکەکان: پێشتر پشکی ٤٠٠ کیلۆوات بە کۆی مانگەکە هەژمار دەکرا، بەڵام ئێستا دابەشکراوە بەسەر ڕۆژەکاندا. ئەمەش وایکردووە ئەگەر ماڵێک لە ڕۆژێکی گەرمدا کارەبای زیاتر بەکاربهێنێت، ڕاستەوخۆ نرخەکەی لەسەر گران ببێت.
گومانی کارمەندانی کارەبا: تەنانەت بژمێرەکانی کارەبا ئاماژە بەوە دەکەن کە پڕۆسەکە ناڕوونە و یاری بە نرخی کیلۆواتەکان کراوە؛ بۆ نموونە هاووڵاتی هەبووە تەنها ٤٠ کیلۆواتی بەکارهێناوە بەڵام بە چوار نرخی جیاواز بۆی هەژمار کراوە.
ئی-پسووڵە" و داشکاندنی ٢٠٪؛ پەردەپۆشکردنی ڕاستییەکان
دوای دروستبوونی شەپۆلێکی توندی ناڕەزایەتی لە سۆشیاڵ میدیا و میدیاکاندا، سەرۆکی حکومەت بڕیاری داشکاندنی ٢٠٪ی لە کرێی کارەبا دەرکرد بۆ ئەو کەسانەی لە ڕێگەی سیستەمی ئەلیکترۆنییەوە پارە دەدەن. چاودێران پێیان وایە ئەم بڕیارە تەنها بۆ هێورکردنەوەی تووڕەیی خەڵک و پەردەپۆشکردنی ئەو فێڵە داراییانەیە کە لە بنەڕەتی پڕۆژەکەدا کراوە.
داڕووخانی بەڵێنەکان و گەڕانەوە بۆ سەردەمی مۆلیدەکان
حکومەتی هەرێم پێشتر بەڵێنی دابوو کە تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٦ کۆتایی بە مۆلیدە ئەهلییەکان دەهێنێت و ژینگەی شارەکان پاک دەکاتەوە، بەڵام پڕۆژەی کارەبای ٢٤ کاتژمێری زۆر زوو تووشی شکست بوو:
بەهۆی کەمبوونی غازی پێویست بۆ وێستگەکان، بەرهەمهێنانی کارەبا کەمیکرد و ناوچەکانی پڕۆژەی ڕووناکی کەوتنە تاریکییەوە.
لە پارێزگای هەولێر جارێکی تر ڕێگە بە کارکردنی مۆلیدە ئەهلییەکان دراوەتەوە و بۆ هەر ئەمپێرێک بڕی ٥,٧٥٠ دینار لە هاووڵاتیان وەردەگیرێت، ئەمەش بار گرانییەکی نوێیە.
ئەم دۆخە ئەو ڕاستییە دەسەلمێنێت کە ژێرخانی وزەی هەرێم هێندە فشەڵە، بە بچووکترین کێشەی غاز یان چاکسازیی کاتی، شارەکان دەکەونە تاریکییەوە.
سپاردنی خزمەتگوزارییەکان بە کۆمپانیا حزبییەکان
ئەم پڕۆژەیەش وەک تەواوی کەرتە خزمەتگوزارییەکانی تر، تەسلیمی کەرتی تایبەت و ئەو کۆمپانیایانە کراوە کە سەر بە دەسەڵاتی سیاسیین. کۆمپانیاکان بە خواستی خۆیان و بە پاڵپشتی یاسایی حکومەت نرخەکان لەسەر خەڵک بەرز دەکەنەوە بۆ ئەوەی قازانجی دارایی خۆیان مسۆگەر بکەن، بەبێ ئەوەی ڕەچاوی دۆخی بژێوی و پەککەوتنی بازاڕ بکەن.
دەرئەنجام
حکومەتی هەرێمی کوردستان کە لە ماوەی ٣٥ ساڵی ڕابردوودا نەیتوانیوە کارەبایەکی بەردەوام و بێ کێشە بۆ هاووڵاتیانی دابین بکات (سەرباری ئەوەی کارەبای بە چەند پارێزگایەکی عێراق دەفرۆشت)، ئێستا پڕۆژەی ٢٤ کاتژمێری وەک ئامرازێک بەکاردێنێت بۆ کۆکردنەوەی زۆرترین پارە لە هاووڵاتیان. جێبەجێکردنی بڕیاری بڕینی ئۆتۆماتیکی لە دوای ٥٠ ڕۆژ، سەلمێنەری ئەو ڕاستییەیە کە دەسەڵات دەیەوێت بە هەر نرخێک بێت گیرفانی کۆمپانیا حزبییەکان پڕ بکاتەوە، تەنانەت ئەگەر لەسەر حسابی بڕینی کارەبای ماڵان و برسییکردنی زیاتری خەڵکیش بێت.
-
پڕۆژەی ڕووناکی؛ یان تەڵەیەکی تاریکی باج و قۆرغکاری؟
|
-
لە نێوان چەکوشی بەغداد و نەمانی چەتری ئەمریکا؛ داهاتووی قەوارەی هەرێم چی بەسەر دێت؟
|
-
لێواری تەقینەوە؛ توندبوونی هێرشەکانی ئەمریکا بۆ سەر ئێران و هەوڵی نەتانیاهۆ بۆ ڕاکێشانی سەرنجی ترەمپ
|
-
پشت پەردەی کودەتاکەی ٢٠١٦ ی تورکیا؛ کودەتا یان سیناریۆیەک بۆ چەسپاندنی دەسەڵاتی ئەردۆغان؟
|
-
گەردەلوولی سەربازی لە نێوان ئەمریکا و ئێران؛ ترەمپ فشاری کشانەوە دەخاتە سەر ئیسرائیل
|
-
لوتکەی مێژوویی واشنتۆن؛ نەخشەی نوێی عێراق بێ نیاز لە گرووپە چەکدارەکان و کەمکردنەوەی هەژموونی ئێران
|
-
لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا چی ڕوویدا؟؛ هەڵكشانی بێپێشینەی گرژییە سەربازییەكانی نێوان ئەمریكا و ئێران
|
-
گەمەی دەوڵەت و هێڵە سوورەکانی کورد: ئاشتی لە لێواری هەڵدێردا
|
-
لێكتێگهیشتنى ئیسلام ئاباد چووهته قۆناغى قهیرانهوه؛جەنگ لەبەر دەرگایە
|
|
|
|