چەکداماڵین لە گرووپە چەکدارەکان؛ قورسترین تاقیکردنەوەی دەسەڵات لەبەردەم عەلی زەیدیدا

لەکاتێکدا هەڵمەتی بەرەبەیان بۆ لێپرسینەوە لە گەندەڵکاران پشتیوانییەکی جەماوەریی بۆ حکومەتەکەی عەلی زەیدی دروستکردووە، بەڵام دۆسیەی چەکداماڵینی گرووپە چەکدارەکان وەک قورسترین و هەستیارترین تاقیکردنەوە لەبەردەم دەسەڵاتیدا ماوەتەوە؛ تاقیکردنەوەیەک کە یەکلایی دەکاتەوە ئایا لە عێراقدا دەوڵەت خاوەنی بڕیاری کۆتاییە یان هێزە چەکدارەکان؟

لەگەڵ پێکهێنانی کابینەکەی عەلی زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق، دوو دۆسیەی سەرەکی بوونەتە پێوەری سەرکەوتن یان شکستی حکومەتەکەی؛ یەکەمیان بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و دووەمیان کۆکردنەوەی چەک لە دەستی گرووپە چەکدارەکاندا. لە نێوان ئەم دووانەدا، دۆسیەی چەکداماڵین زۆر هەستیارتر و قورسترە، چونکە تەنها پەیوەندی بە چەکەوە نییە، بەڵکوو بە دەسەڵاتی سیاسی، ئابووری، و هاوکێشەی نێوان ئەمریکا و ئێرانەوە گرێدراوە.

 زەیدی دوای وەرگرتنی پۆستەکە جەختی لەوە کردەوە کە نابێت هیچ چەکێک لە دەرەوەی دامەزراوەکانی دەوڵەت بمێنێتەوە، و ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ وەک خاڵێکی گرنگ بۆ کۆتاییهاتنی قۆناغێکی کشانەوەی هاوپەیمانان دیاری کرا، هەرچەندە قاسم ئەعرەجی ڕاوێژکاری ئەمنیی سەرۆکوەزیران ڕوونی کردەوە کە ئەم وادەیە بە مانای دوا مۆڵەتی تەواوی چەکدانان نییە، بەڵکوو دەستپێکی قۆناغێکی نوێی گفتوگۆیە.

لەبەردەم ئەم هەنگاوەدا، چەندین کۆسپی گەورە بوونیان هەیە؛ لەوانە نەبوونی هەڵوێستێکی هاوبەش لەلایەن گرووپە چەکدارەکانەوە، بە جۆرێک هەندێکیان ئامادەی گفتوگۆن، بەڵام گرووپە توندڕەوەکان و نزیک لە تاران (وەک کەتائب حیزبوڵڵا بەپێی ڕاپۆرتی ڕۆیتەرز لە ٩ی ئەیلوول) هێشتا ڕازی نین چەکەکانیان تەسلیم بکەن. هەروەها هەژموونی سیاسی و ئابووریی ئەم گرووپانە لە پەرلەمان و دامەزراوەکاندا وایکردووە کە پرسەکە لە کێشەیەکی تەکنیکیەوە بگۆڕێت بۆ ململانێیەکی قووڵی دەسەڵات، لە کاتێکدا زەیدی ناچارە لەنێوان فشارەکانی واشنتن و تاراندا هاوسەنگییەکی زۆر هەستیار بپارێزێت و لە ترسی پێکدادانی ناوخۆیی زیاتر پشت بە گفتوگۆ ببەستێت.

لە بەرامبەر ئەم دۆسیە ئاڵۆزەدا، حکومەت لە دۆسیەی گەندەڵیدا هەنگاوی خێراتری ناوە و لە ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ەوە هەڵمەتی «بەرەبەیان»ی دەستپێکردووە؛ بە جۆرێک لە شەش هەفتەی یەکەمدا لانیکەم ٢١٠ بەرپرس، پەرلەمانتار و کەسایەتیی بازرگانی لە کەرتەکانی نەوت، تەندروستی، بەرگری و گومرگدا دەستبەسەر کراون، کە ئەمەش پشتیوانییەکی جەماوەری بۆ حکومەت دروست کردووە.

 لە کۆتاییدا، بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی تاقیکردنەوەی پاککردنەوەی دامەزراوەکانە، بەڵام چەکداماڵین تاقیکردنەوەی دەسەڵاتی خودی دەوڵەتە بۆ ئەوەی یەکلایی بکرێتەوە کە ئایا لە عێراقدا دەوڵەت خاوەنی دەسەڵاتی کۆتاییە یان گرووپە چەکدارەکان.