لە دڵنیایی مووچەی هەرێمەوە تا ململانێ لەگەڵ واشنتن و تاران؛ جووڵەکانی زەیدی ئایندەی عێراق بە کوێ دەگەیەنێت؟

لە کاتێکدا سەرۆکوەزیرانی عێراق هەوڵ دەدات وڵاتەکەی لە گۆڕەپانی ململانێی واشنتن و تاران دەربێنێت، پرسی پەیوەندییەکان لەگەڵ هەرێمی کوردستان، چارەنووسی مووچەی فەرمانبەران، کۆنترۆڵکردنی چەکی گرووپەکان و ڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی بوونەتە مانشێتی سەرەکیی میدیاکان.

پەیوەندییەکان لەگەڵ هەرێمی کوردستان: نەوت، مووچە و ئاسایش

لە دۆسیەی پەیوەندییەکانی نێوان بەغدا و هەرێمی کوردستاندا، حکومەتی فیدراڵ چەند پەیامێکی دڵنیاکەرەوەی بڵاوکردەوە. حەیدەر عەبوودی، وتەبێژی حکومەتی عێراق ئاشکرای کرد:بەردەوامیدان بە هەناردەکردنی نەوتی هەرێمی کوردستان، وەک گەرەنتی و دڵنیاییەکی بنەڕەتی دەبینرێت بۆ دابینکردن و پێدانی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان.

پاراستنی کێڵگە نەوتییەکان: حکومەتی عێراق بە فەرمی ڕایگەیاند کە ئەرکی پاراستنی ئاسایشی کێڵگە نەوتییەکانی هەرێمی کوردستانی لە ئەستۆدایە تاوەکو پرۆسەی بەرهەمهێنان و هەناردەکردن بەبێ ئاستەنگ بەردەوام بێت.

پەیوەندییەکان لەگەڵ ئەمریکا: هاوبەشیی ئابووری و نائومێدیی سیاسی

عەلی زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ گۆڤاری «زە ئەتلانتیک» رایگەیاند، ئامۆژگاریی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکای کردووە هێرشی سەربازی نەباتە سەر ئێران. زەیدی جەختی کردەوە کە ئامادەیی سەربازی پەیوەندی بەهێز دروست ناکات، بەڵکو بەغدا هەوڵ بۆ هاوبەشییەکی وەبەرهێنانی ٣٠ ساڵە لەگەڵ ئەمریکادا دەدات.

تەنانەت مەزھەر محەمەد ساڵح، ڕاوێژکاری دارایی زەیدی ئاشکرای کرد کە عێراق بەهۆی گرێبەستەکانی لەگەڵ کۆمپانیا ئەمریکییەکاندا بەرەو بەرهەمهێنانی دوو ملیۆن بەرمیل نەوتی خاوی زیادە دەڕوات لە سێ ساڵی داهاتوودا، کە داهاتەکەی راستەوخۆ دەخرێتە سندوقی وزە و گەشەپێدانەوە.

بەڵام سەرچاوەیەکی ئاگادار ئاشکرای کرد، بەپێچەوانەی ڕاپۆرتە میدیاییەکان، واشنتن لە ئەنجامی سەردانەکەی زەیدی نائومێدە؛ چونکە زەیدی نەیتوانیوە ئامانجە سیاسی و ئەمنییەکانی ئەمریکا بهێنێتە دی کە بریتیین لە چەککردنی میلیشیاکان و کەمکردنەوەی هەژموونی ئێران. لە لایەکی ترەوە، ترەمپ داوایەکی زەیدی ڕەتکردووەتەوە بۆ هەڵگرتنی پەیامێکی ڕاستەوخۆ بۆ ڕاببەری باڵای ئێران.

پەیوەندی لەگەڵ ئێران: سەردانێک لە نێوان غاز و تووڕەیی تاراندا

بڕیارە ڕۆژی پێنجشەممە عەلی زەیدی بە سەردانێکی دوو ڕۆژە بگاتە تاران. لەم سەردانەدا چەند دۆسیەیەکی سەرەکی گفتوگۆیان لەسەر دەکرێت:

پرسی غاز: بەگوێرەی وتەبێژی حکومەتی عێراق، پرسی هاوردەکردنی غازی ئێران بۆ کارەبای عێراق بەپێی بەرژەوەندییە باڵاکانی بەغدا دەخرێتە سەر مێزی گفتوگۆ.

هێورکردنەوەی گرژییەکان: بەغدا دەیەوێت کەناڵەکانی گفتوگۆ لە نێوان تاران و واشنتن بکاتەوە.

تووڕەیی تاران: سەرچاوەکانی نزیک لە تاران جەخت دەکەنەوە کە بەرپرسانی ئێرانی لە دیداری زەیدی و ترەمپ زۆر بێزارن، تەنانەت ڕاوێژکارێکی خامنەیی زەیدی بە "بێ ئەزموون" ناوبردووە، بۆیە پێناچێت ئێران ڕۆڵێکی گەورە بە زەیدی بدات لە نێوەندگیری لەگەڵ واشنتندا.

یاخیبوونی گرووپە چەکدارەکان و وادەی ٣٠ی ئەیلوول

حکومەتی عێراق بڕیاری داوە تا ٣٠ی ئەیلوول کۆتایی بە دیاردەی چەکی دەرەوەی دەسەڵاتی دەوڵەت بهێنێت:

بڕیاری ناوخۆیی: وتەبێژی حکومەت جەختی کردەوە کە کۆنترۆڵکردنی چەک پرسێکی تەواو ناوخۆیی عێراقە و تەنیا لە بەغدا بڕیاری لێ دەدرێت.

مۆڵەتەکە و بەرەی دژبەر: لە کاتێکدا بەشێک لە گرووپەکان بەڵێنی ڕادەستکردنی چەکەکانیان داوە، گرووپەکانی وەک کەتائیبی حیزبوڵڵا و نوجەبا چەکدانان بە تەواوی ڕەت دەکەنەوە. زەیدی دەیەوێت لە تاران ڕەزامەندیی سیاسی بەدەستبێنێت تا بەبێ شەڕی چەکداری، تەواوی هێزەکان بخاتە ژێر فەرمانی فەرمیی دەوڵەت.

هەڵمەتی گۆرینی بەرپرسان و شاردنەوەی ٦٠ کیلۆگرام زێڕ

لە چوارچێوەی بەڵێنەکانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی، کابینەکەی زەیدی چەند هەنگاوێکی بەپەلەی ناوە:

لەکارخستنی بەرپرسان: ئەنجومەنی وەزیران دەنگی دا لەسەر لەکارخستنی سەرۆکی ئەنجومەنی ڕاژەی گشتی فیدراڵی و جێگرەکەی. زەیدی وەزیرەکانی ڕاسپاردووە هەر بریکاری وەزیر یان بەڕێوەبەرێکی گشتی گومانی گەندەڵی لێ بکرێت، دەستبەجێ لە کار بخرێت.

دەستبەسەرداگرتنی زێڕ لە تکریت: لە هەڵمەتێکی فراوانی دەستەی دەستپاکیدا لە پارێزگای سەلاحەدین، لە ژێر زەوی گەراجی ماڵی خزمێکی عەدنان جومەیلی (بریکاری پێشووی وەزیری نەوت) لە شارۆچکەی تکریت، دەست بەسەر ٦٠ کیلۆگرام زێڕدا گیرا کە شاردرابووەوە.