عێراق بۆ قەرەبووی راگرتنی نەوت لە رێگەی هورمزەوە دەیەوێت لە هەرێمەوە نەوت هەناردە بكات

هەرێم مەرجی چییە؟

عێراق بەدوای رێگەی جێگرەوەدا دەگەڕێت بۆ هەناردەی نەوتەكەی بۆ بازاڕەكانی جیهان، لەكاتێكدا جەنگ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەردەوامە و جوڵەی دەریایی لە رێگەی گەرووی هورمزەوە پەكیكەوتووە.

مەزهەر محەمەد ساڵح، ڕاوێژكاری دارایی سەرۆكوەزیرانی عێراق بە ئاژانسی فەرمیی عێراقی راگەیاند: نەوت 90%ـی داهاتی دەوڵەتە و هەناردەكردنی پێویستییەكی نیشتمانییە. عێراق دەیەوێت لەم ڕێگەیەوە كورتهێنانی بودجە و خەرجییەكان بە تەواوی پڕ بكاتەوە.

بۆریی توركیا و پڕۆژەی ئوردنی وەك ڕێگەی جێگرەوە دەبێت

دەربارەی رێگە جێگرەوەكەش، مەزهەر محەمەد ساڵح وتی: بۆریی توركیا و پڕۆژەی ئوردنی وەك ڕێگەی جێگرەوە دەبێت، هەروەها هێڵە كۆنەكانی سعودیە چالاككراونەتەوە تا نەوت بە ئارامی بگاتە دەریای سوور.

ئەو ڕاوێژكارەی سودانی باسی پلانێكی تریش دەكات و دەڵێت: پەرەپێدانی پاڵاوگەكان و گواستنەوە بە تانكەر بژاردەی ترن، بەڵام گواستنەوەی سێ ملیۆن بەرمیل نەوت بە بارهەڵگر گرانە و پێویستی بە پلانێكی گەورەی مەیدانی هەیە.

وەك راوێژكارەكەی سودانی دەڵێت هەناردەكردن تەنیا بە نرخەوە نەبەستراوە، بەڵكو پەیوەندیی بە ئارامیی ڕێڕەوەكان و داخوازیی بازاڕەكانی ئاسیاوە هەیە كە كاریگەرییان لەسەر كۆی داهاتەكان هەیە.  

گەرووی هورمز، رۆژانە 15 ملیۆن بەرمیل نەوتی لێوە هەناردەی بازاڕەكانی جیهان دەكرا، كە دەكاتە نزیكەی 20% ی بازرگانیی نەوتی جیهان.

عێراق ئەندامی رێكخراوی ئۆپیكە، دووەم گەورەترین هەناردەكاری نەوتە

عێراق ئەندامی رێكخراوی ئۆپیكە، دووەم گەورەترین هەناردەكاری نەوتە، پێش جەنگی ئیسرائیل و ئەمریكا لەگەڵ ئێران رۆژانە زیاتر لە سێ ملیۆن و 500 هەزار بەرمیل نەوتی هەناردەی بازاڕەكانی جیهان دەكرد.

لەلایەن خۆیەوە، ماڵپەڕی "ئەلمۆنیتۆر"ی ئەمریكی بڵاویكردووەتەوە: بەغداد داوا دەكات لەرێگەی بۆریی نەوتی هەرێمەوە 200 هەزار بەرمیل نەوتی كەركووك هەناردە بكرێت، بەڵام هەرێم تائێستا رەزامەند نەبووە نەوتی كەركوك بە بۆری هەرێمی كوردستاندا بچێت بۆ توركیا.

وەك ماڵپەڕەكە ئاماژەی پێداوە، ئەو هەناردەكردنە بۆ قەربوو كردنەوەی راگرتنی نەوتی عێراقە لەرێگەی گەرووی هورمزەوە.
ئەلمۆنیتۆر ئاشكراشیكردووە: ئەمریكاو عێراق لە هەوڵدان هەرێمی كوردستان رازیبكەن، بەڵام هەرێم مەرجی هەیە، مەرجەكەش ئەوەیە داوای هەڵگرتنی گەمارۆی سەر دۆلارو پێدانی سەربەخۆیی زیاتر دەكات لە بازرگانییەكەیدا.