تەزکیەی حزبی گەیشتە رۆژئاوا؛ پارتی چۆن خەونی کوردی بەشەکانی تر دەگۆڕێت بە دۆزەخی هەواڵگری؟

بەرژەوەندیی حیزب لە سەرووی خەونی چوار پارچە؛ سیستمی ئەمنی و بازگەکانی دووزۆنی چۆن پەنابەران دەوەسێنن؟

گوتاری فەرمی لە باشووری کوردستان هەمیشە وەک پەناگەیەک بۆ کوردانی پارچەکانی تر وەسف کراوە، بەڵام واقیعی سیاسی لە ناو بازگەکانی دووزۆنیی پارتی و یەکێتیدا ڕەنگێکی تاوەکو تەواو جیاواز پیشەن دەدات؛ شوێنێک کە تێیدا سیستمی "تەزکیەی حزبی" و هەژموونی ئەمنی، خەونی ئازادیی پەنابەرانی ڕۆژئاوا و باکووری لە قاڵب داوە.

دەیان ساڵە باشووری کوردستان وەک کۆمارێکی خەونەکان بۆ کوردانی پارچەکانی تر وێنە دەکێشرێت، کە تێیدا لەسەر زمانی دایک و ناسنامە سزا نادرێن. بەڵام کاتێک ئەم مرۆڤە ستەملێکراوانە دەگەنە خاکی باشوور، ڕووبەڕووی دابەشبوونی قووڵی جوگرافی و سیاسیی نێوان «زۆنی زەرد» (پارتی) و «زۆنی سەوز» (یەکێتی) دەبنەوە؛ دابەشبوونێک کە لە ڕێگەی بازگەکانی وەکو دێگەڵە، پردێ و تەق تەقەوە پەکخستنی دەزگا یاساییەکانی بەدوای خۆیدا هێناوە.

پارتی و گواستنەوەی سیستمی تەزکیە بۆ ڕۆژئاوا و باکوور

مەترسیدارترین ڕەهەندی ئەم دۆخە لە مامەڵەی دەسەڵاتی زۆنی زەرددا لەگەڵ پەنابەرانی ڕۆژئاوا و باکووری کوردستان دەردەکەوێت. دەروازەی سنووریی سێمالکا، کە دەبوو شاڕەگی پەیوەندیی نەتەوەیی بێت، لەلایەن پارتییەوە وەک ئامرازێکی گوشار بەکاردێت.

بەپیێ راپۆرتێکی "قەندیل پرێس"هاووڵاتییانی ڕۆژئاوا و باکوور تەنیا لە ڕێگەی بەدەستهێنانی «تەزکیەی حزبی»یەوە دەتوانن مۆڵەتی کار و مانەوە (ئیقامە) وەربگرن؛ ئەگەرنا بە تۆمەتی گومانی ئەمنی، لایەنگریی پەکەکە یان خۆبەڕێوەبەری، ڕووبەڕووی ڕەتکردنەوە، لیستی ڕەش، زیندانیکردن و تەنانەت هەڕەشەی دیپۆرتکردنەوە دەبنەوە.

لە بەرامبەردا، ئەو کەسانەی لەلایەن لایەنەکانی نزیک لە پارتییەوە (وەک ئەنەکەسە) تەزکیە دەکرێن، دەرگاکانیان بۆ واڵا دەبێت. ئەم فۆرمە لە مامەڵە وایکردووە کە پەنابەرانی باکوور و ڕۆژهەڵاتیش لە هەولێر و دهۆک بێبەش بن لە مافە سەرەتاییەکانیان و مەرجی تاکەپەرستیی حزبی ببێتە پێوەری بوون.

لێکەوتە دەروونی و کۆمەڵایەتییەکان

ئەم دابەشکارییە دەروونی و سەربازییە، نەوەی نوێی کورد لە سەرجەم پارچەکان تووشی بێومێدییەکی قووڵ کردووە و دروشمە نەتەوەییەکانی کاڵ کردووەتەوە. هاوکات لە ڕووی ئابوورییەوە، پەنابەران لە ترسی نەمانی ئیقامە دەکرێنە دەستی کاری هەرزان و بێپارێزگاری.

لە کۆتاییدا، هەرێمێک لە ناوخۆیدا دیوارە دەروونی و حزبییەکانی تێدا بێت و دەروازەکانی بۆ هەواڵگریی وڵاتانی داگیرکەر واڵا بێت، بەڵام خەڵکی قامیشلۆ، مەهاباد و ئامەد بە چاوی گومانی ئەمنی ببینێت، هەرگیز ناتوانێت ببێتە مەکۆی ڕزگاریی نەتەوەیی و پێویستە ئەم پەردە فریودەرە بدڕێنرێت.