سەرکردەی حزبە ئیسلامییەکانی کوردستان لە ئیستانبوڵ چییان ده‌كرد؟

لە کاتێکدا چەندین سەرکردەی دیاری ئیسلامیی کوردستان بەشدارییان لە کۆنگرەیەکی نێودەوڵەتی لە ئیستانبوڵ کرد، کە تایبەت بوو بە یەکڕیزیی موسڵمانان و پشتیوانی لە نەتەوە ستەملێکراوەکان، بەیاننامەی کۆتایی کۆنگرەکە هیچ ئاماژەیەکی ڕاستەوخۆی بە کورد و مافە نەتەوەییەکانی نەکردووە.

کۆنگرەکە لە ڕۆژانی ٢٨ تا ٣٠ی ئۆکتۆبەری ٢٠٢٦، لە شاری ئیستانبوڵ، لەژێر ناوی «یەکڕیزیی ئوممەتی هاوسەنگ؛ لە بنەما نەگۆڕەکانەوە بۆ پەیمانی یەکگرتن» بەڕێوەچوو. یەکێتیی جیهانیی زانایانی موسڵمان و وەقفی زانایانی ئیسلام ڕێکخەرانی کۆنگرەکە بوون، کە سەرکردە و کەسایەتیی ئایینی لە زیاتر لە ٣٠ وڵات بەشدارییان تێدا کرد.

لە نێو بەشداربوواندا دکتۆر عەلی قەرەداغی، سەرۆکی یەکێتیی جیهانیی زانایانی موسڵمان، سەلاحەدین محەمەد بەهائەدین، ئەمینداری گشتیی یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان، عەلی باپیر، سەرۆکی کۆمەڵی دادگەریی کوردستان و عیرفان عەبدولعەزیز، ڕابەری گشتیی بزووتنەوەی ئیسلامیی کوردستان، ئامادە بوون.

جێی سەرنجە کە لە کۆنگرەیەکدا کە یەکێک لە ئامانجەکانی پشتیوانی لە گەلە ستەملێکراوەکان بوو، بەیاننامەی کۆتایی بە ناوی چەندین گەل و دۆزی جیاوازەوە ئاماژەی کرد، بەڵام ناوی کورد و کوردستانی تێدا نەبوو.

لە بەیاننامەی کۆتاییدا جەخت لە پشتیوانی لە گەلی فەلەستین، موسڵمانانی ڕۆهینگای میانمار و موسڵمانانی تورکستانی ڕۆژهەڵات کراوەتەوە. هەروەها داوا لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کراوە بۆ کۆتاییهێنان بە پێشێلکارییەکان و پاراستنی مافی گەلە ستەملێکراوەکان.

بەڵام پرسی مافە نەتەوەییەکانی کورد، دۆخی کورد لە تورکیا، ئێران، عێراق و سووریا و ئەو پێشێلکارییانەی بەرامبەر کورد دەکرێن، بە ناوی خۆیانەوە لە بەیاننامەکەدا جێگەیان نەبووە.

ئەمەش پرسیارێکی گرنگ دەخاتە بەردەم سەرکردە ئیسلامییەکانی کوردستان: ئایا بەشدارییان لەم جۆرە کۆنگرانەدا تەنیا بۆ پەیوەندییە ئایینی و سیاسییەکانە، یان بۆ ئەوەشە دەنگی کورد و داواکارییە ڕەواکانی بگەیەننە ناوەندە ئیسلامییە نێودەوڵەتییەکان؟

بەتایبەتی کە کورد یەکێکە لە گەورەترین نەتەوە بێدەوڵەتەکانی جیهان و زۆرینەی دانیشتووانەکەی موسڵمانن، بەڵام هێشتا لە چەندین وڵاتدا ڕووبەڕووی کێشەی سیاسی و نەتەوەیی و پێشێلکردنی مافەکانی دەبێتەوە.

لەبەر ئەوە، نەبوونی ناوی کورد لە بەیاننامەی کۆنگرەیەک کە دروشمی دادپەروەری و یەکڕیزی و پشتیوانی لە ستەملێکراوان بەرز دەکاتەوە، جێی گفتوگۆ و لێپرسینەوەیە.

هەرچەندە نەبوونی ناوی کورد لە بەیاننامەکە بە تەنیا ئەوە ناسەلمێنێت کە هیچ بەشداربوویەک لە دانیشتنەکاندا باسی کوردی نەکردووە، بەڵام ئەو پرسیارە بەجێ دەهێڵێت کە بۆچی پرسی کورد نەکراوەتە بەشێک لە ئەنجامە فەرمییەکانی کۆنگرەکە.

پرسیاری سەرەکی ئەوەیە: ئەگەر سەرکردە ئیسلامییەکانی کوردستان لە کۆنگرە نێودەوڵەتییەکاندا باسی ماف و گرفتەکانی نەتەوەی خۆیان نەکەن، ئەوا کێ دەنگی کورد دەگەیەنێتە ئەو کۆڕ و کۆبوونەوانە؟