لە 2016ەوە بۆ 2026؛ مێژووی سەرلەنوێی دۆسیەکانی د. عەبدولەتیف ئەحمەد و تاقیکردنەوەی شکۆی زانکۆ

ئەم کەیسە کە ڕەگ و ڕیشەی بۆ دەنگۆکانی ساڵی 2016 دەگەڕێتەوە، لە ساڵی 2026دا بە تۆمەتی قورستر و لەژێر چاودێریی توندی یاسایی و ڕێکخراوەییدا سەریهەڵداوەتەوە.

ناوەندی هەواڵ

دۆسیەی د. عەبدولەتیف ئەحمەد (سەلەفی)، مامۆستای ئاینی و کەسایەتی دیاری سەلەفیەکان لە هەرێمی کوردستان، جارێکی دیکە شەقامی کوردی و ناوەندە زانستییەکانی هەژاندووەتەوە.

 ئەم کەیسە کە ڕەگ و ڕیشەی بۆ دەنگۆکانی ساڵی 2016 دەگەڕێتەوە، لە ساڵی 2026دا بە تۆمەتی قورستر و لەژێر چاودێریی توندی یاسایی و ڕێکخراوەییدا سەریهەڵداوەتەوە.

لەم ڕاپۆرتە بەراوردکارییەدا، گەشەکردنی ئەم کەیسە لە دەستپێکی لە 10ساڵ پێش ئێستاوە تا دواین پێشهاتەکانی ساڵی 2026 دەخەینە ڕوو.

کەیسی ساڵی 2016: سەرەتای دەنگۆکان و هاوسەرگیرییە جێناکۆکەکە

پەیوەندی نێوان د. عەبدولەتیف ئەحمەد (وەک مامۆستا و یاریدەدەری ڕاگر) و خوێندکارێکی پەیمانگەی زانستە ئیسلامییەکانی سلێمانی بەناوی (چاوان سۆران) بووە ڕۆژەڤی میدیاکان.

ناوەڕۆکی کێشەکە: بڵاوبوونەوەی چەندین نامەی دەنگی کە دەوترا نامەی دکتۆرن بۆ چاوان، هاوکات لەگەڵ تۆمەتی تێوەگلان لە جیابوونەوەی چاوان لە هاوسەری پێشووی.

کاردانەوەی خوێندکاران و مامۆستایان: خوێندکاران و مامۆستایانی پەیمانگاکە لە حەوشەی ناوەندەکەدا مانیان گرت و ئامادەنەبوون بچنە هۆڵەکانی خوێندنەوە تا ئەو کاتەی دکتۆر و هاوسەرە نوێیەکەی دەر دەکرێن.

پەرچەکرداری تۆمەتبارکراوان: چاوان سۆران لە ڕێگەی نامەیەکەوە ڕایگەیاند کە بە ویستی خۆی هاوسەرگیری کردووە و دکتۆر هۆکاری جیابوونەوەی نەبووە، لە لێکۆڵینەوەی ناوخۆیی پەیمانگاکەشدا ئەم قسەیەی دووپات کردەوە.عەبدولەتیفیش رایگەیاند بە ویستی خۆیان هاوسەرگیرییان کردووە.

کەیسی ساڵی 2026: تۆمەتی هەراسانکردن و بێزارکردنی کچانی خوێندکار دوای 10 ساڵ لە کەیسی یەکەم

 لە حوزەیرانی 2026دا دۆسیەیەکی هاوشێوە بەڵام بە ڕەهەندێکی قورستر و فراوانتر لە کۆلێژی زانستە ئیسلامییەکانی زانکۆی سلێمانی تەقیوەتەوە.

ناوەڕۆکی کێشەکە: بڵاوبوونەوەی دەنگ و تێکست لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا کە تێیدا کچە خوێندکارێک بێزار و هەراسان دەکرێت و وا دەردەکەوێت پەیوەندی سۆزداریی لەگەڵ عەبدولەتیف سەلەفی هەبێت.

ئاشکرابوونی سەرچاوەی بڵاوکردنەوەکە: دەرکەوت ئەو لایەنەی لە پشت ئەکاونتی "یاخی"ـەوە ڤیدیۆ و دەنگەکانی دزەپێکردووە، گەنجێکە بەناوی (بیلال ئەحمەد).

ناوبراو بە توندی پێداگری لەسەر ڕاستیی زانیارییەکان دەکات و تەنانەت (قورئان دەخوات) کە بەڵگەکانی حاشاهەڵنەگرن.

 بە وتەی بیلال، دکتۆر تەنها کچێکی بێزار نەکردووە، بەڵکو "چوار کچی خوێندکاری هەڵخەڵەتاندووە" و یەکێک لە کچەکان خۆی بەڵگەکانی بۆ ناردووە.

بەیاننامەی خوێندکاران و مامۆستایان: دوو نامەی جیاواز بڵاوکرانەوە؛ مامۆستایان کارەکەیان بە "پەڵەیەکی ڕەش" ناوبرد و داوای دوورخستنەوەی دکتۆر و لادانی ڕاگری کۆلێژیان (کە برای دکتۆرە) کرد.

خوێندکارانیش هەڕەشەی بایکۆتی سەرتاسەرییان کرد و ڕایانگەیاند کە جیاوازیی ڕەگەزی لە کۆلێژەکەدا ببووە شتێکی ڕۆژانە.

ململانێی تەکنیکی: دیپ فەیک یان دەنگی سروشتی؟

لە کاتێکدا کە د. عەبدولەتیف ئەحمەد تۆمەتەکان بە هەڵبەستراو دەزانێ و لایەنگرانی ئاماژەیان بە ئەگەری دروستکردنی دەنگەکان بە زیرەکیی دەستکرد (Deepfake) دەکرد، لایەنێکی تەکنیکی نوێ لە ڕێگەی میدیاوە هاتە ناو هێڵەکەوە.

پشکنینی ڕۆژنامەوانی لە ڕێگەی AI: ڕۆژنامەنووس (زانکۆ بورهان) ڕایگەیاندووە کە بۆ دڵنیابوونەوە لە ڕەسەنێتی تۆمارەکان، دەنگەکانی خستووەتە بەردەم سیستەم و پڕۆگرامەکانی پشکنینی زیرەکیی دەستکرد (AI Detectors). بەپێی وتەی ناوبراو، وەڵامی زیرەکیی دەستکردەکە ئەوە بووە کە دەنگەکانی د. عەبدولەتیف ڕاستن و سروشتین، نەک دیپ فەیک.

ئەم گەشەسەندنە تەکنیکییە پاڵپشتییەکی زیاتری بۆ وتەکانی بیلال ئەحمەد (یاخی) دروست کردووە.

بەراوردی هەڵوێستی لایەنە پەیوەندیدارەکان (2016 بەرامبەر 2026)

جیاوازی سەرەکی نێوان هەردوو قۆناغەکە لە شێوازی مامەڵەکردنی دامەزراوە فەرمی و مەدەنییەکاندا دەردەکەوێت، لە لایەنی پەیوەندیدارو پەیوەندی بە ڕێکارەکانی ساڵی  2016 و رێکار و هەڵوێستەکانی ساڵی 2026زانکۆ و ناوەندی خوێندن.

پێکهێنانی ژوورێکی لێکۆڵینەوەی ناوخۆیی لە خودی پەیمانگاکەدا.پێکهێنانی لیژنەیەکی باڵای لێکۆڵینەوە لەسەر ئاستی سەرۆکایەتی زانکۆی سلێمانی بە ئەندامێتی داواکاری گشتی.

سەرچاوەی تۆمەت و بەڵگەکاننامەی دەنگی بێ سەرچاوە کە دواتر بە هاوسەرگیری کۆتایی هات

بیلال ئەحمەد (یاخی) بە قورئانخواردن و بەڵگەی 4 کچەوە هاتووەتە دەنگ؛ ڕۆژنامەنووس زانکۆ بورهانـیش بە AI ڕاستیی دەنگەکان پشتڕاست دەکاتەوە.

وەزارەتی ئەوقاف دۆسیەکە زیاتر وەک کێشەیەکی کۆمەڵایەتی و هاوسەرگیری دەبینێت و ڕایانگەیاند کە دکتۆر لەسەر میلاکی ئەوان نییە، بەڵام چاوەڕێی زانکۆ دەکەن بۆ بڕیاردان لەسەر لادانی لە وتاردانی مزگەوت.

ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی دەنگێکی هێندە بەهێزیان ڕێکخراوەیی لەسەر کەیسەکە نەبووە بەڵام رەنگە چاوەڕێی یەکلابوونەوەی دۆسیەکە بن لە دادگا.

بەڵام، دامەزراوەی پەی هۆشداریدا و بە فەرمی داوای پاراستنی کچە قوربانییەکان و پشکنینی فەرمی تاقیگەیی بۆ مۆبایلەکان دەکات.

بەرگریی د. عەبدولەتیف و کورتکردنەوەی کێشەکە لە پرسی هاوسەرگیریی شەرعیدا

عەبدولەتیف سەلەفی لە روونکردنەوەیەکدا، تۆمەتەکانی بە "چەواشەکاری و پیلانگێڕی" ناوبرد و هۆشداریی "تۆڵەی خوا" دەداتە نەیارەکانی.

 تاقیکردنەوەی مێژوویی بۆ شکۆی ئەکادیمی

 ئەو پێشهاتانەی لە حوزەیرانی 2026دا دەردەکەون نیشانیدەدەن کە دۆسیەکە لە کێشەیەکی سادەی ناو تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە گۆڕاوە بۆ کێشەیەکی گەورەی ئەکادیمی، یاسایی و تەکنیکی.

وەک دامەزراوەی "پەی" ئاماژەی پێکردووە، ئەمە تاقیکردنەوەیەکی قورسە بۆ کەرامەتی کچانی خوێندکار و متمانەی خێزانەکان بە زانکۆ، یان دەبێت یاسا سەروەر بێت، یان متمانەی گشتی بۆ هەمیشە لەدەستدەچێت.

ئەنجام

 لیژنە باڵاکەی زانکۆی سلێمانی و داواکاری گشتی دەستبەکار بوون، قورئانخواردنەکەی بیلال ئەحمەد و پشکنینە تەکنیکییەکەی زانکۆ بورهان، بارگرانییەکی یاسایی و تەکنیکی زۆر قورس دەخەنە سەر شانی لیژنەکە بۆ دەرخستنی ڕاستییەکان بە شەفافی بۆ ڕای گشتی.