چەقبەستوویی سیاسی لە هەرێمی کوردستان؛ لە نێوان دەستپێشخەرییەکان و مەترسیی دیفاکتۆبوونی حکومەتی کاربەڕێکەردا

لە کاتێکدا هەرێمی کوردستان بە قۆناغێکی سیاسی و یاسایی هەستیاردا تێپەڕ دەبێت، پرۆسەی پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەت دوای تێپەڕبوونی زیاتر لە ٢١ مانگ بەسەر هەڵبژاردنی خولی شەشەمی پەرلەماندا، هێشتا لە بنبەستدا ماوەتەوە. 

لە تازەترین پێشهاتدا، سەعدی ئەحمەد پیرە، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، ڕایگەیاند کە مەکتەبی سیاسیی حیزبەکەیان داوای لە بافڵ تاڵەبانی کردووە بەشداری لە کۆبوونەوەی لوتکەی لایەنەکان بکات و جەختی لەوە کردەوە کە دواکەوتنی کاراکردنەوەی پەرلەمان کارێکی ناتەندروستە و دەبێت یەکێتی و پارتی جێگە بۆ لایەنەکانی تریش بکەنەوە.

دەستپێشخەرییەکان و گۆڕەپانی سیاسی

ئەم لێدوانەی یەکێتی لە کاتێکدایە کە پێشتر سەڵاحەدین بابەکر، وتەبێژی یەکگرتووی ئیسلامی، ئاشکرای کردبوو کە هەردوو حیزبی سەرەکی وەڵامی ئەرێنییان بۆ دەستپێشخەرییەکەی سەلاحەدین بەهادین هەبووە.

 ئەو دەستپێشخەرییە سێ تەوەری سەرەکی لەخۆدەگرێت کە بریتیین لە: ڕاگرتنی گرژییە میدیاییەکان، کاراکردنەوەی پەرلەمان لە ماوەی مانگێکدا، و داڕشتنی بەرنامەیەکی ڕوون لەگەڵ بەغدا بۆ پرسی مووچە. سەرەڕای ئەنجامدانی چەندین کۆبوونەوە لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢٥ـەوە، کێشەی دابەشکردنی پۆستەکان و هاوپەیمانییەکان پرۆسەکەی ڕووبەڕووی وەستان کردووەتەوە.

مەترسییەکان بە دیفاکتۆبوونی حکومەتی کاربەڕێکەر

درێژەکێشانی تەمەنی کابینەی نۆیەمی حکومەتی هەرێم بە ناونیشانی "حکومەتی کاربەڕێکەر" و پەککەوتنی دامەزراوەی یاسادانان، دۆخێکی نەخوازراوی هێناوەتە کایەوە کە کاریگەریی قووڵی لەسەر حوکمڕانی هەبووە و کۆمەڵێک مەترسیی جددی لێکەوتووەتەوە:

یەکەم: پاشەکشەی شەرعییەت و ئیفلیجیی دامەزراوەیی نەبوونی پەرلەمان وەک دەزگایەکی یاسادانان و چاودێر، حکومەتی لە لێپرسینەوە بەدەر کردووە. لەدەستدانی شەرعییەتی یاسایی و پوکانەوەی ڕۆڵی دامەزراوەکان وایکردووە دەزگا چاودێرییەکان ببنە پاشکۆی بڕیاری سیاسی.

دووەم: مەترسییە سیاسی و نیشتمانییەکان درێژەکێشانی ئەم دۆخە زەمینە خۆش دەکات بۆ تۆخبوونەوەی مەترسیی "دوو ئیدارەیی" و دابەشبوونی زیاتری سنوورەکان، کە ئەمەش هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆیە بۆ سەر مانەوەی هەرێمی کوردستان وەک قەوارەیەکی دەستووری لە چوارچێوەی عێراقدا و بێومێدکردنی هاووڵاتییان لە پرۆسەی دیموکراسی.

سێیەم: پێگە نێودەوڵەتی و ئابوورییەکان کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بە گومانەوە سەیری حکومەتێک دەکات کە شەرعییەتی هەڵبژاردنی نەبێت. هاوکات، نەبوونی یاسای بودجە و پلانی درێژخایەن بووەتە هۆی تەنگژەی ئابووری، سستبوونی بازاڕ و ڕاوەستانی پرۆژە ستراتیژییەکان، کە پێویستە لایەنە سیاسییەکان بە هۆشیارییەوە مامەڵەی لەگەڵ بکەن بۆ گەڕاندنەوەی ژیان بۆ دامەزراوە فەرمییەکان.