2025-03-04 104 جار خوێنراوەتەوە

گروپه‌ چه‌كدارییه‌كانی عێراق تێكه‌ڵبوون به‌ هێزه‌كانی حكومه‌ت ڕه‌تده‌كه‌نه‌وە

ئیرادە میدیا

گروپه‌ چه‌كدارییه‌كانی عێراق داواكه‌ی سودانی بۆ تێكه‌ڵبوون به‌ هێزه‌كانی حكومه‌ت ڕه‌تده‌كه‌نه‌وه‌ و سودانیش چاره‌نووسیان ده‌خاته‌وه‌ به‌رچاو،وەزیری دەرەوەی عێراقیش ده‌ڵێت، بوونی هێزی چه‌كداری له‌ده‌ره‌وه‌ی چوارچێوه‌ی ده‌وڵه‌ت قبوڵ نه‌كراوه‌، هاوکات سه‌رچاوه‌ عێراقییه‌ ئاگاداره‌كان باس له‌ شكستهێنانی هه‌وڵه‌كانی محه‌مه‌د شه‌یاع سودانی ده‌كه‌ن له‌ ناچاركردنی گروپه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی وابه‌سته‌ی ئێران بۆ تێكه‌ڵبوون به‌ سوپا و هێزه‌ ئه‌منییه‌كانی تری عێراق و گوێڕایه‌ڵیكردنی فه‌رمان و بڕیاره‌كانی حكومه‌ت.

ئه‌و سه‌رچاوانه‌ ئاماژه‌شیان به‌وه‌ داوه‌ كه‌ له‌ ماوه‌كانی ڕابردوودا گفتوگۆیەکی زۆر چڕ له‌ نێوان لایه‌نی حكومه‌تی عێراقی و سه‌ركرده‌كانی ئه‌و گروپانه‌دا به‌ڕێوه‌چووه‌ له‌پێناوی‌ ڕاده‌ستكردنی چه‌كه‌كانیان به‌ حكومه‌ت و هاندانیان تا تێكه‌ڵ ببن به‌ ده‌زگاكانی سوپای عێراق و ده‌ستبه‌رداربوونیان له‌ هه‌ركرده‌وه‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆیانه‌ له‌ده‌ره‌وه‌ی سیاسه‌ته‌كانی حكومه‌تی عێراق، سه‌ركرده‌ی به‌شێك له‌و گروپانه‌ به‌ ئاشكرا به‌ سودانی و تیمه‌كه‌یان وتووه‌ ئه‌وان ده‌ستبه‌رداری چه‌كه‌كانیان نابن و وه‌ك به‌شێك له‌ "به‌ره‌ی مقاوه‌مه‌" ده‌مێننه‌وه‌، به‌ڵام سوریشن له‌ به‌رگركردن له‌ عێراق و له‌ به‌ره‌ی مقاوه‌مه‌ له‌ ناوچه‌كه‌دا.

به‌ره‌ی مقاوه‌مه‌ و حه‌شدی شه‌عبی

"به‌ره‌ی مقاوه‌مه"‌ ناونانێكه‌ ئێران و گروپه‌ چه‌كدارییه‌ شیعییه‌كانی ناوچه‌كه‌ له‌وانه:‌ سوپای پاسدارانی ئێرانی و حه‌شدی شه‌عبی عێراقی و حزب الله ی لوبنانی و حوسییه‌كانی یه‌مه‌ن له‌ خۆیان ناوه‌، وه‌ك بانگه‌شه‌یه‌ك بۆ به‌رگری له‌ جیهانی ئیسلامی له‌به‌رامبه‌ر ئه‌مریكا و ئیسرائیل و هێزه‌ كۆلۆنیالیسته‌كان "به‌وته‌ی ئه‌وان"، هه‌روه‌ك بزووتنه‌وه‌ی حه‌ماسی سوننی فه‌ڵه‌ستنیش كه‌ له‌ كه‌رتی غه‌ززه‌دا تا ئێستا‌ باڵاده‌ستن، وه‌ك گروپێكی سووننی سه‌ر به‌ به‌ره‌ی مقاوه‌مه‌ داده‌نرێن، به‌هۆی ئه‌و هاوكارییانه‌ی كه‌ ئێران پێشكه‌شی كردوون، هه‌روه‌ك ڕژێمه‌كه‌ی به‌شار ئه‌سه‌دیش له‌ سوریا پێش ڕووخانی وه‌ك یه‌كێك له‌ ده‌وڵه‌تانی هه‌مان به‌ره‌ی مقاوه‌مه‌ ته‌ماشا ده‌كرا و له‌ هه‌مانه‌ چوارچێوه‌ی سیاسه‌ته‌كانی ئێراندا هه‌ڵسوكه‌وتی ده‌كرد.

ته‌نیا حه‌شدی شه‌عبی عێراقی تاكه‌ لایه‌نی به‌ره‌ی مقاوه‌مه‌یه‌ له‌ لێدانی ئیسرائیل ده‌ربازی بووه‌

دوای ڕووداوه‌كانی 7ی ئۆكتۆبه‌ری 2023 و هه‌ڵگیرسانی جه‌نگی نێوان ئیسرائیل و حه‌ماس، له‌ ماوه‌ی نزیكه‌ی 15 مانگدا به‌ره‌ی مقاوه‌مه‌ له‌ ناو خودی ئێران و ناو كه‌رتی غه‌ززه‌ و لوبنان و یه‌مه‌ن و سوریا ڕووبه‌ڕووی هێرشێكی به‌رفراوانی ئیسرائیلی بوونه‌وه‌، به‌شێوه‌یه‌ك حزب الله زۆرینه‌ی هه‌ره‌زۆری سه‌ركرده‌كانی پله‌ یه‌ك و پله‌ دوو و هه‌زاران ئه‌ندامی له‌ده‌ستدا، وه‌ك سه‌رچاوه‌ ئیسرائیلییه‌كانیش ده‌ڵێن ئێران زۆرینه‌ی به‌رگرییه‌ ئاسمانییه‌كانی له‌ناو براوه‌، حه‌ماس به‌ ئاشتێكی زۆر لاواز كراوه‌ و له‌گه‌ڵیشیدا كه‌رتی غه‌ززه‌ به‌سه‌ر سه‌ری دانیشتوانه سیڤیله‌‌كه‌یه‌وه‌ وێران كراوه‌، ڕژێمه‌كه‌ی به‌شار ئه‌سه‌د ڕووخا، ته‌نیا ئه‌وه‌ی تا ئێستا له‌ هێرشی ئیسرائیلی ده‌ربازی بووه‌ گروپه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی عێراقییه‌.

هۆشدارییه‌كانی ئه‌مریكا بۆ حكومه‌تی عێراق

بۆ به‌دوورگرتنی عێراق له‌ هێرشی ئیسرائیلی له‌ماوه‌ی چه‌ند مانگی ڕابردوودا چه‌ندین‌ گفتوگۆ له‌ نێوان به‌رپرسانی ئه‌مریكی و عێراقی به‌ڕێوه‌چووه‌، لایه‌نی ئه‌مریكی هۆشدارییان به‌ عێراق داوه‌ له‌ دۆخی ڕاده‌ستنه‌كردنی چه‌كه‌كانیان به‌ ده‌وڵه‌تی عێراق ئه‌مریكا به‌دووری نازانێت عێراق ڕووبه‌ڕووی هێرشی ئیسرائیلی ببێته‌وه‌.

له‌مباره‌وه‌ حكومه‌تی عێراق هه‌وڵه‌كانی چڕكردۆته‌وه‌ بۆ قایل كردنی ئه‌و گروپانه‌ به‌ تێكه‌ڵبوون به‌ سوپای عێراق، له‌ هه‌مان كاتدا ئێران و ڕابه‌ری گشتی كۆماری ئیسلامی ڕژدن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی گروپه‌كانی حه‌شد به‌ به‌هێزی بمێننه‌وه‌.

پێشتر فوئاد حسێن وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی عێراق بەمیدیاکانی ڕاگەیاندبوو "دوو ساڵ یان سێ ساڵ له‌مه‌وبه‌ر شتێكی ئه‌سته‌م بوو بتوانرێت باس له‌ چه‌كدانانی گروپه‌ چه‌كدارییه‌كانی حه‌شد كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی فه‌رمانی حكومه‌تی عێراقن بكه‌ین، به‌ڵام ئێستا و دوای ئه‌و ڕووداوانه‌ی له‌ ناوچه‌كه‌دا  بوونی گروپی چه‌كداری له‌ ده‌ره‌وه‌ی چوارچێوه‌ی ده‌وڵه‌ت‌ شتێكی قبوڵ نه‌كراوه‌.

  • سودانی سەردانی تورکیا دەکات

  • خەزعەلی: دەبێت سەرجەم هێزەسیاسییەکان، بە سونە و کوردیشەوە بوونى تورکیا لە عێراق قبوڵ نەکەن

  • حكومەتی عێراق بەبۆنەى جەژنى رەمەزان یەک هەفتە پشووی راگەیاند

  • کۆمسیۆن: لە سبەینێوە نوێکردنەوەی تۆماری دەنگدەران دەستپێدەکات

  • سزای شەش ساڵ زیندانیكردن بەسەر بەرپرسێكی كەركوك-دا سەپێندرا

  • پەرلەمان خوێندنەوە بۆ پرۆژەیاساى دەستەى حەشدى شەعبى دەکات

  • سعودیه‌ مه‌رجی ته‌مه‌ن به‌سه‌ر حاجیاندا جێ به‌جێ ده‌كات

  • شیعە هەڕەشەی نەوت و سوننە هەڕەشەی ئاو دەکات

  • عێڕاق بڕیارێكی لە بەرژەوەندی كەسوكاری شەهیدان دەركرد

سەرەکی