2025-02-23 235 جار خوێنراوەتەوە

نه‌ته‌نیاهو: پێویسته‌ باشووری سوریا به‌ته‌واوه‌تی له‌چه‌كدابماڵرێت پابه‌ندین به‌ پاراستنی درووزه‌كان

بنیامین نه‌ته‌نیاهۆ سه‌رۆك وه‌زیرانی ئیسرائیل جه‌ختیكرد له‌سه‌رئه‌وه‌ی كه‌ هێزه‌كانی وڵاته‌كه‌ی له‌ جه‌به‌ل ئه‌لشێخ و ناوچه‌ی دابڕێنراوی به‌رزاییه‌كانی جۆلان بۆ ماوه‌یه‌كی دیارینه‌كراو ده‌مێننه‌وه‌.

نه‌ته‌نیاهۆ له‌ خولی ده‌رچوونی ژماره‌یه‌ك له‌ ئه‌فسه‌رانی سوپاكه‌یدا له‌ حۆلۆنی باشووری ته‌لئه‌بیبی پایته‌خت گوتی: "داوا ده‌كه‌ین به‌ته‌واوه‌تی سوپای سوریا له‌ پارێزگاكانی قونه‌یته‌ره‌ و ده‌رعا و سوێدا بكشێنه‌وه‌ و ئیسرائیل ڕێگه‌ به‌ هیچ هه‌ڕه‌شه‌یه‌ك له‌سه‌ر دروزه‌كانی باشووری سوریا نادات"، له‌ درێژه‌ی قسه‌كانیدا نه‌ته‌نیاهۆ جه‌ختی كرده‌وه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ڕێگه‌ به‌ هێزه‌كانی سوپای سوریا و چه‌كدارانی هه‌یئه‌ی ته‌حریری شام نادات بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ باشووری شاری دیمه‌شق.

له‌ماوه‌ی دوو مانگی ڕابردوودا له‌گه‌ڵ كه‌وتنی ڕژێمه‌كه‌ی به‌شار ئه‌سه‌ددا سوپای ئیسرائیلی چه‌ندین جار له‌شكركێشی كردۆته‌ سه‌ر ناوچه‌كانی پارێزگای قونه‌یته‌ره‌ و ده‌رعا و پاشتر پاشه‌كشه‌یان كردووه‌.

به‌ڵام له‌ هه‌ندێك جێگای سنووری پارێزگای قونه‌یته‌ره‌ پێگه‌ی سه‌ربازیی "هه‌میشه‌یی" دامه‌زراندووه‌، هه‌روه‌ك له‌ وێنه‌كانی مانگی ده‌ستكرده‌وه‌ كه‌ مانگی ڕابردوو بڵاوكرایه‌وه‌ ئاشكرا بووه‌ سوپای ئیسرائیلی سه‌رقاڵی دروستكردنی پێگه‌ی دیكه‌ی سه‌ربازییه‌ له‌ناوچه‌كه‌دا.

تا ئێستا و دوای زیاتر له‌ دوو مانگ له‌ كه‌وتنی دیمه‌شق له‌ ٨ی دیسه‌مبه‌ری ٢٠٢٤دا و گرتنی زۆرینه‌ی وڵاته‌كه‌ له‌ لایه‌ن سوپای هه‌یئه‌ی ته‌حریی شامی سه‌ر به‌ ئه‌حمه‌د شه‌رع و گروپه‌ چه‌كداره‌كانی ئۆپۆزیسیۆنی سوریا، به‌ڵام ئه‌و چه‌كدارانه‌ نه‌یانتوانییوه‌ بچنه‌ ناو گه‌لێك له‌ ناوچه‌كانی باشووری وڵاته‌كه‌ كه‌ هاوسنووره‌ له‌گه‌ڵ ئیسرائیلدا، به‌تایبه‌ت پارێزگای سوێدا كه‌ زۆرینه‌ی دانیشتوانه‌كه‌ی له‌ درووز پێكهاتوون و كه‌وتۆته‌ باشووری ڕۆژهه‌ڵاتی دیمه‌شقه‌وه‌.

به‌ پێی دوایین سه‌رژمێری كه‌ له‌ ساڵی ٢٠١٤دا بڵاوكراوه‌ته‌وه،‌ ژماره‌ی دانیشتوانی پارێزگای سوێدا ٤٦٧ هه‌زار كه‌سه‌، كه‌ زۆرینه‌ی دانیشتوانه‌كه‌ی له‌ درووزییه‌كان پێك دێت و كه‌مینه‌یه‌كی مه‌سیحی و موسڵمانی سوننه‌شی تێدایه‌.

تا ئێستا چه‌ند گروپێكی چه‌كداری ناوچه‌یی پارێزگاری له‌ ئاسایشی پارێزگاكه‌یان ده‌كه‌ن و له‌ مانگی ڕابردوودا ئه‌و چه‌كدارانه‌ ڕێگرییان له‌ چوونه‌ ژووره‌وه‌ی كاروانێكی سه‌ربازی سه‌ر به‌ به‌شی ئۆپراسیۆنه‌كانی سه‌ر به‌ حكومه‌تی كاتیی سوریا كرد، پاشتر شێخ حیكمه‌ت ئه‌لهیجری گه‌وره‌ترین كه‌سایه‌تی ئایینی درووزه‌كان گوتی كه‌ ڕێگه‌گرتنه‌كه‌ له‌ ئه‌نجامی نه‌بوونی هه‌ماهه‌نگی پێشوه‌خته‌وه‌ ڕوویداوه‌، هه‌روه‌ها گوتی كه‌ له‌ ئاینده‌دا دۆخه‌كه‌ باشتر ده‌بێت و به‌ڵام هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی گروپه‌ چه‌كداره‌كانی درووز به‌ستراوه‌ به‌ دامه‌زراندنی سوپایه‌كی به‌هێز و بونیادنانی پێكهاته‌یه‌كی ده‌وڵه‌تیی "ڕوون".

ژماره‌ی درووزه‌كان كه‌ گروپێكی ئایینی جیاوازن له‌ سووریا نزیكه‌ی ٨٠٠ هه‌زار بۆ ملیۆنێك ده‌بێت، هه‌روه‌ك كه‌مینه‌یه‌كی دیكه‌یان له‌ نێوان وڵاتانی لوبنان و ئیسرائیلدا دابه‌شبوون.

چاودێرانی سیاسی پێشبینی ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن له‌گه‌ڵ به‌رده‌وامی پارێزگاریی ئیسرائیل له‌ درووزه‌كان ئه‌گه‌ری دامه‌زراندنی ستاتۆیه‌كی تایبه‌تی بۆ درووزه‌كان به‌هێزه‌، هه‌روه‌ها كورده‌كانیش له‌ ڕۆژاڤا و باكورو ڕۆژهه‌ڵاتی سوریا پێیان وایه‌‌ بوونی ستاتۆ یاخود دامه‌زراندنی خۆبه‌ڕێوه‌به‌رییه‌كی تایبه‌ت له‌ سوێدا له‌لایه‌ن درووزه‌كانه‌وه‌ مه‌ترسی دامه‌زراندنه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تێكی ناوه‌ندی له‌ سوریایی نوێدا كه‌م ده‌كاته‌وه‌، هه‌روه‌ها هه‌ڵوێستی خۆبه‌ڕێوه‌به‌ری ڕۆژاڤاش به‌هێز ده‌كات، هه‌روه‌ك مانگی ڕابردوو وه‌فدێكی ئه‌نجومه‌نی سوریایی دیموكرات سه‌ردانی پارێزگای سوێدایان كرد و چاویان كه‌وت به‌ شێخ حیكمه‌ت ئه‌لهیجری كه‌سایه‌تی ئایینی درووز.

  • پێكهێنانه‌وه‌ی حكومه‌ت یان دوبارەکردنەوەی ڕێكه‌وتننامه‌ی ستراتیژی

  • كیمیابارانی هه‌ڵه‌بجه‌ ئه‌ڵقه‌یه‌ك بۆ پاكتاوی كورد

  • ژیری ده‌ستكرد بیركردنه‌وه‌ی ڕه‌خنه‌یی ده‌كوژێت و مرۆڤ ته‌مه‌ڵ ده‌كات

  • وته‌بێژی كۆشكی سپی: مۆڵه‌تی كڕینی كاره‌بای ئێرانمان بۆ عێراق نوێ نه‌كردووەته‌وه‌

  • تارمایی شه‌ڕی ناوخۆ به‌ ئاسمانی سوریاوه‌

  • ئێران؛ ڕێژەی لەسێدارەدان بەشێوەیەکی مەترسیدار بەرز دەبێتەوە

  • چۆن به‌ زیلینیسكی وترا ئه‌و له‌ كۆشكی سپی ده‌ركراوه‌؟

  • کاردانەوە ناوخۆیی و دەرەکییەکان دوای پەیامەکەی ئۆ*جەلان

  • نه‌ته‌نیاهو: پێویسته‌ باشووری سوریا به‌ته‌واوه‌تی له‌چه‌كدابماڵرێت پابه‌ندین به‌ پاراستنی درووزه‌كان

سەرەکی