9   کاتژمێر پێش ئێستا 85 جار خوێنراوەتەوە

لە سایەی بێدەنگیی  لەگەڵ ئەمریکا؛ ئێران جەنگە سنووربەزێنەکەی بۆ سەر هەرێمی کوردستان چڕتر دەکاتەوە

لە کاتێکدا کۆماری ئیسلامیی ئێران لە بەرامبەر بەرەی ڕووبەڕووبوونەوەی ڕاستەوخۆ لەگەڵ ئەمریکا و ئیسرائیلدا تا ڕادەیەک هێمنی و ڕاگرتنی شۆکی سەربازی پەیڕەو دەکات، بەڵام لە ئاراستەیەکی پێچەوانەدا، پەلامار و هێرشە مووشەکی و درۆنییەکانی بۆ سەر خاکی هەرێمی کوردستان و بارەگاکانی ئۆپۆزسیۆنی ڕۆژهەڵات بە شێوازێکی بێوێنە چڕتر کردووەتەوە. ئەم پەرەسەندنە توندوتیژە، سەرەڕای تێکدانی سەقامگیریی ناوچەکە، هەڵوێستی تووند و ناڕەزایەتیی فەرمی لەلایەن هەردووک حزبی دەسەڵاتدار، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و پارتی دیموکراتی کوردستانەوە، لێ کەوتووەتەوە.

ئامانجە ستراتیژییەکانی ئێران لە هێرشکردنە سەر هەرێم

ڕێگریکردن لە جووڵەی ناوخۆیی: تاران پێیوایە هێزە ئۆپۆزسیۆنە کوردییەکان دەکرێت لە حاڵەتی فراوانبوونی جەنگدا لەگەڵ ئەمریکادا، ببنە کارتێکی فشار یان سەربازی بۆ تێکدانی هاوکێشە ئەمنییەکانی ناوخۆی ئێران.

کاردانەوە بەرامبەر گوتار و هاوکارییەکان: هێرشەکان لە سێبەری دەنگدانەوەی لێدوانەکانی پێشووتی دۆناڵد ترەمپ سەبارەت بە ناردنی "چەکی ئەمریکی" بۆ ئۆپۆزسیۆنی کورد دێن، کە سەرەڕای نەگەیشتنی، بەڵام نیگەرانیی قووڵی لای تاران دروست کردووە.

لەباربردنی هەوڵی گۆڕانکاری: تاران دەیەوێت هەر هەوڵێکی ئەمریکی یان دەرەکی بۆ بەکارهێنانی هێزە کوردییەکان لە ناوخۆی سنوورەکانی لە ڕیشەوە وشک بکاتەوە.

داتاکانی توندوتیژی و هێرشە مەیدانییەکان

پەرەسەندنی گرژییەکان لە ماوەی ئەم دواییەدا زیانێکی گەورەی لێکەوتووەتەوە:

ئاماری هێرشەکان: لە ئازاری ٢٠٢٦ تا ١٩ی تەممووز، نزیکەی ٩٢٠ هێرش بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و مووشەک تۆمار کراون، کە بوونەتە هۆی کوژرانی ٣٠ کەس و برینداربوونی نزیکەی ١٥٠ کەس (کە زۆربەیان ئەندامی هێزە ئۆپۆزسیۆنەکانن).

بۆردومانی زەرگوێزەڵە: لە بەرەبەیانی هەینی ١٧ی تەممووزدا، مووشەکی بالیستی بارەگای حزبی "کۆمەڵە"ی لە گوندی "زەرگوێزەڵە" لە سلێمانی کردە ئامانج، کە بووە هۆی کوژران و برینداربوونی ١١ پێشمەرگە و وێرانکردنی بارەگاکە (بە خوێناویترین ئامار لە قۆناغی نوێی شەڕەکان هەژمار دەکرێت).

هێرشی بەردەوام بۆ سەر کۆمەڵەی زەحمەتکێشان: ئێران بە زیاتر لە ٩٥ مووشەک و درۆن بنکەکانی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستانی لە دوڵی ئاڵانە کردووەتە ئامانج، لەوانەش هێرشی درۆنیی درەنگانی شەو.

پەرەسەندنەکان لە هەولێر و سلێمانی: تێکشکاندنی دوو درۆن لە ئاسمانی هەولێر لەلایەن سیستەمی بەرگرییەوە، هاوکات لەگەڵ ئاماژەپێدانی میدیا نزیکەکانی سوپای پاسداران بۆ تێکشکاندنی کۆگای چەک لە سلێمانی.

توانا سەربازییەکان بەرامبەر کاریگەرییە جەماوەرییەکان

سەرەڕای ئەوەی هێزەکانی ئۆپۆزسیۆنی کوردی لە ڕووی کرداری و سەربازییەوە توانایەکی سنورداریان هەیە (ژمارەیان چەند سەد کەسێکە و خاوەنی چەکی سووک و کۆنن)، بەڵام مەترسیی سەرەکیی تاران لەم خاڵانەدا دەبینێت:

پشتیوانیی جەماوەری: ئەم هێزانە خاوەنی پێگەیەکی جەماوەریی بەهێزن لە پارێزگا کوردییەکانی ناوخۆی ئێراندا.

ڕۆڵیان لە جووڵاندنی شەقامدا: هەڵوێست و پێگەی ئەم حزبانە کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر جووڵاندنی شەقامی کوردی هەیە، هاوشێوەی ئەو خۆپیشاندانە جەماوەرییە بەرفراوانانەی لە ساڵی ٢٠٢٢دا لە ئێران بەڕێوەچوون.

هەڵوێستی تووندی یەکێتی و پارتی بەرامبەر هێرشەکانی ئێران

لە بەرامبەر پێشێلکردنی بەردەوامی سەروەریی خاکی هەرێم و هێرشە خوێناوییەکانی ئێراندا، هەڵوێستی حزبی و فەرمیی هەردووک لایەنی سەرەکیی دەسەڵات لە هەرێمی کوردستان (یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و پارتی دیموکراتی کوردستان) گۆڕانکاریی بەسەردا هاتووە و توندتر بووە:

رەتکردنەوەی بەکارهێنانی خاکی هەرێم بۆ تێکدانی ئاسایش: هەردوو حزەب جەختیان لەوە کردووەتەوە کە ڕێگە نادەن خاکی هەرێمی کوردستان بێتە سەرچاوەی هەڕەشە بۆ سەر وڵاتانی دراوسێ، بەڵام هاوکات بە توندی هێرشە مووشەکی و درۆنییەکانی ئێرانیان بۆ سەر ناوچە مەدەنی و بارەگا ئارامەکان ڕەتکردووەتەوە و بە پێشێلکاریی ئاشکرای سەروەریی عێراق و هەرێمیان داناوە.

فشاری سیاسی بۆ ڕاگرتنی پەلامارەکان: یەکێتی و پارتی داوایان لە حکومەتی فیدراڵی لە بەغدا کردووە کە هەڵوێستێکی جددیتر و ڕژدتر بەرامبەر ئەم دەستدرێژییە سەربازییانە بگرێتەبەر، چونکە بەردەوامبوونیان هاوسەنگیی ئەمنی لە ناوچەکەدا دەخاتە مەترسییەوە و ژیانی هاووڵاتییانی مەدەنی دەخاتە ژێر هەڕەشەوە.

ئەنجام

هێرشەکانی ئێران بۆ سەر هەرێمی کوردستان تەنها بۆ لاوازکردنی چەند هێزێکی کوردیی سنوورنشین نییە، بەڵکو بەشێکە لە ستراتیژییەکی بەرگریی توندوتیژ بۆ دوورخستنەوەی مەترسییەکان لەسەر خۆی لە کاتی جەنگدا لەگەڵ زلهێزەکان. لە کاتێکدا یەکێتی و پارتی هەڵوێستی توندیان نواندووە و دژی ئەم پێشێلکارییانە وەستاونەتەوە، ئەم دۆخە خێرایە نیشانی دەدات کە هەرێمی کوردستان هێشتا لە ناو سەنتەری گڕکان و پێکدادانە ناوچەییەکاندا ماوەتەوە، بێ ئەوەی ئاسۆیەک بۆ چارەسەری یەکجاریی ئەم گرژییانە لە ئارادا بێت.

  • دوای زیاتر لە دوو ساڵ؛ پارتی بایکۆتی کۆبوونەوەکانی ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکووکی شکاند

  • دوای پچڕانێکی دوو مانگی؛ دەرگای ئیمراڵی دیسان کرایەوە

  • دوورخستنەوەی کەریم خان و کشانەوەی ڤەنزوێللا؛دادگای تاوانی نێودەوڵەتی لەبەردەم زریاندا

  • لە سایەی بێدەنگیی  لەگەڵ ئەمریکا؛ ئێران جەنگە سنووربەزێنەکەی بۆ سەر هەرێمی کوردستان چڕتر دەکاتەوە

  • داپۆشینی بێبەرنامەیی و گەندەڵی؛ چۆن حکومەتی هەرێم قەیرانی سووتەمەنی و پچڕانی کارەبای خستە ئەستۆی کۆمپانیاکان و بەغدادەوە؟

  • یاسای چوارچێوە لە پەرلەمانی تورکیا؛ پرسی کورد دەگوازرێتەوە بۆ سەر زەمینەیەکی سیاسی و یاسایی

  • پەککەوتنی حکومەت و قەیرانی مووچە و بەنزین؛ هاووڵاتیانی هەرێم بێهیوا بوون و بۆ ناوچە دابڕێندراوەکان کۆچ دەکەن

  • وێنەکانی ترەمپ لەسەر کەشتییە نەوتییەکان و ڕاگرتنی هێرشەکان؛ ئەمریکا و ئێران دەرگای گفتوگۆ و دیپلۆماسی دەکەنەوە

  • جیاوازیی گەورەی حوکمڕانی؛ لە کاتێکدا بەغدا گەندەڵکاران دەستگیر دەکات، هەرێمی کوردستان ٣٥ ساڵە لە بێدەنگیدایە

سەرەکی