6   کاتژمێر پێش ئێستا 111 جار خوێنراوەتەوە

دوای پچڕانێکی دوو مانگی؛ دەرگای ئیمراڵی دیسان کرایەوە

هۆکاری دەستپێکردنەوەی دیدارەکان و ڕێککەوتنی ئیمراڵی

بەپێی ئەو زانیارییانەی لە سەرچاوە ئاگادارەکانی ناو پڕۆسەکە دەستکەوتوون، سەرەڕای ئەوەی لە مانگی نیساندا سازانێک لە نێوان عەبدوڵا ئۆجەلان رێبەری کورد لە باکوری کوردستان و شاندی دەوڵەتی تورکیا هاتبووە ئاراوە بۆ ئەوەی ڕەشنووسی یاسای چوارچێوە ئامادە بکرێت و لە ئایاردا لە پەرلەمان پەسەند بکرێت، بەڵام دەوڵەت پەیمانشکێنی کرد و پڕۆسەکەی تووشی بنبەست کردووە. 

رۆژنامەی ئازادیی وڵات لەوبارەیەوە راپۆرتێکی بڵاوکردووەتەوە و سێ هۆکاری سەرەکی لە پشت ئەم گۆشەگیری و پەککەوتنەوە روون دەکاتەوە،

چاوەڕوانیی لووتکەی ناتۆ: دەسەڵاتی تورکیا دەیویست لە ڕێگەی پێشهاتەکانی دەرەوە و بەدەستهێنانی بەڵێن لە لووتکەی ناتۆدا، پێگەی خۆی بەهێزتر بکات و مەرجی نوێ بەسەر پڕۆسەکەدا بسەپێنێت.

ململانێ و جەنگی ناوچەیی: نیگەرانیی تورکیا لە دەرئەنجامەکانی جەنگی نێوان ئەمریکا-ئیسرائیل و ئێران، و ترسی لەوەی کورد لەو دۆخەدا سوودمەند بێت، وای لێکرد کات بکوژێت تا ئەو کاتەی دۆخی ئاگربەست ڕوون دەبێتەوە.

رەتکردنەوەی مەرجە تاکلایەنەکان: دەوڵەت هەوڵیدا لەو ڕەشنووسەی پێشوو گۆڕانکاری بکات و ڕێبەر ئاپۆ و ژمارەیەک لە بەڕێوەبەر و زیندانییە سیاسییەکان لە چوارچێوەی یاساکە دەربکات، بەڵام ئەم هەوڵە بە وەڵامی توند و ڕەتکردنەوەی ڕێبەر ئاپۆ رووبەڕووەوە بووەوە.

هۆکاری دەستپێکردنەوەی دیدارەکان و ڕێککەوتنی ئیمراڵی

شکستهێنانی حساباتەکانی دەوڵەت؛ وەک بەردەوامبوونی پێکدادانەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا بە پێچەوانەی پێشبینییەکانی تاران، بێبەشبوونی لە وەرگرتنی ئەرکێکی نوێ لە لووتکەی ناتۆدا، دەوڵەتی ناچار کرد بگەڕێتەوە سەر مێزی گفتوگۆ.

لە دیدارە کۆتاییەکەدا کە پێنج کاتژمێری خایاند و تێیدا عەبدوڵا ئۆجەلان رێبەری گەلی کورد لە باکور و، سکرتاریەتەکەی، شاندی دەم پارتی و شاندی دەوڵەت بەشدارییان تێدا کرد، لەسەر چوارچێوەی یاساکە ڕێککەوتن کرا. بەپێی ڕێککەوتنەکە:

ڕەشنووسی یاساکە لەگەڵ دەم پارتیدا هاوبەش دەکرێت و لە هەفتەی داهاتوودا دەبرێتە پەرلەمانی تورکیا بۆ هەڵسەنگاندن و پەسەندکردن.

لیژنەی هاوبەشی فەرمی پێکدەهێنرێت کە دامودەزگا دەوڵەتییەکان و نوێنەرانی ڕێبەر ئاپۆ تێیدا بەشدار دەبن بۆ بەڕێوەبردنی پڕۆسەکە بە شێوەیەکی ئاشکرا و یاسایی.

ناوەرۆکی یاسای چوارچێوە و داهاتووی پڕۆسەکە

ئەم یاسایە وەک هەنگاوێکی سەرەتایی، گۆڕانکاری لە یاساکانی وەک "یاسای بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر"دا دەکات کە دژی گەلی کورد بەکار دەهێنران. پڕۆسەکە بەم شێوەیە قۆناغ بە قۆناغ بەڕێوە دەچێت:

ئازادکردن و گەڕانەوە: لە قۆناغەکاندا سەرەتا ڕێبەر ئاپۆ، بەڕێوەبەران، ئەندامان و لایەنگرانی تەڤگەری ئازادی دەگرێتەوە، و زیندانییان ئازاد دەکرێن و ئەوانەش لە دەرەوە و چیاکانن دەتوەنن بگەڕێنەوە و بەشداریی سیاسەت بکەن.

قەرەبوکردنەوە: ماف و موڵک و پیشەی ئەو کەسانەی بەهۆی پەیوەندییان لەگەڵ بزووتنەوەکەدا لەدەستیان داوە، بەپێی یاسا قەرەبوو دەکرێنەوە.

یاساکانی دیموکراتیزەبوون: جەخت لەسەر دەردانی یاسای ئیدارە خۆجێییەکان، ئازادیی بیروڕا و مافی خۆڕێکخستن کراوەتەوە بۆ لابردنی بەربەستەکانی بەردەم چارەسەریی پرسی کورد.

ئەنجام؛ سەرەڕای ئەوەی هێشتا نیگەرانی و گومان لە عەقڵییەتی دەسەڵاتی تورکیا لە ئارادایە، بەڵام ئەم یاسایە وەک دەرگایەک بۆ کردنەوەی ڕێگەی چارەسەری و دیموکراتیزەبوون سەیر دەکرێت. سەرچاوەکان جەخت لەوە دەکەنەوە که ئەم پڕۆسەیە تەنها بە دانووستاندن سەرکەوتوو نابێت، بەڵکو پێویستی بە تێکۆشانێکی مەزن و تۆکمەکردنی ڕێکخستن هەیە بۆ ئەوەی ماف و ئازادییەکان مسۆگەر بکرێن.

  • دوای زیاتر لە دوو ساڵ؛ پارتی بایکۆتی کۆبوونەوەکانی ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکووکی شکاند

  • دوای پچڕانێکی دوو مانگی؛ دەرگای ئیمراڵی دیسان کرایەوە

  • دوورخستنەوەی کەریم خان و کشانەوەی ڤەنزوێللا؛دادگای تاوانی نێودەوڵەتی لەبەردەم زریاندا

  • لە سایەی بێدەنگیی  لەگەڵ ئەمریکا؛ ئێران جەنگە سنووربەزێنەکەی بۆ سەر هەرێمی کوردستان چڕتر دەکاتەوە

  • داپۆشینی بێبەرنامەیی و گەندەڵی؛ چۆن حکومەتی هەرێم قەیرانی سووتەمەنی و پچڕانی کارەبای خستە ئەستۆی کۆمپانیاکان و بەغدادەوە؟

  • یاسای چوارچێوە لە پەرلەمانی تورکیا؛ پرسی کورد دەگوازرێتەوە بۆ سەر زەمینەیەکی سیاسی و یاسایی

  • پەککەوتنی حکومەت و قەیرانی مووچە و بەنزین؛ هاووڵاتیانی هەرێم بێهیوا بوون و بۆ ناوچە دابڕێندراوەکان کۆچ دەکەن

  • وێنەکانی ترەمپ لەسەر کەشتییە نەوتییەکان و ڕاگرتنی هێرشەکان؛ ئەمریکا و ئێران دەرگای گفتوگۆ و دیپلۆماسی دەکەنەوە

  • جیاوازیی گەورەی حوکمڕانی؛ لە کاتێکدا بەغدا گەندەڵکاران دەستگیر دەکات، هەرێمی کوردستان ٣٥ ساڵە لە بێدەنگیدایە

سەرەکی