2025-02-23 472 جار خوێنراوەتەوە

ئەمڕۆ حەسەن نەسروڵا و هاشم سەفیەدین بەخاک دەسپێردرێت

بڕیار وایە ئه‌مڕۆ له‌ شاری وه‌رزشی به‌یرووتی لوبنان، لە مه‌راسیمێكی گه‌وره‌دا هەردوو سەرۆکی حزبوڵا (حه‌سه‌ن نه‌سڕوڵا) و (هاشم سه‌فیه‌دین)، بەخاکبسپێرن .

 حه‌سه‌ن نه‌سڕوڵا نزیكه‌ی پێنج مانگ له‌مه‌وبه‌ر له‌ بۆردومانێكی فڕۆكه‌ جه‌نگییه‌كانی ئیسرائیلدا كوژرا، دوای کوژرانی، ته‌رمی حه‌سه‌ن نه‌سڕوڵا به‌شێوه‌یه‌كی كاتی له‌ شوێنێكی نهێنیدا ئه‌سپه‌رده‌ كرا، له‌ چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌دا دۆخه‌كه‌ ئاسایی بێته‌وه‌ و دواتر له‌ مه‌راسیمێكی گه‌وره‌دا به‌خاك بسپێردرێت، حزبوڵای لوبنان دوای هێرشە یەکلەسەریەکەکانی ئیسرائیل زۆر زیانی بەرکەوت، ئێستا و دوای پێنج مانگ لە کوشتنی حزبەکە دەیەوێت بەهۆی مەراسیمەکەوە بوون و هێزی خۆی دووپات بكاته‌وه‌، هەر بەو هۆیەش گەورەترین ئامادەکاری بۆ بەخاکسپاردنەکە کردووە.

 وەک دەردەکەوێت حزبوڵا لە ناو یاریگای بەیروت وێنه‌ی هه‌ردوو سه‌رۆكه‌كه‌ی بە گەورەیی و ئاڵای لوبنانی و حزبه‌كه‌یان بڵاوكردۆته‌وه‌، له‌ یه‌كێك له‌ دروشمه‌كانیشیاندا نووسراوه‌: (ئێمه‌ له‌سه‌ر به‌رنامه‌ی خۆمان پابه‌ند ماوینه‌ته‌وه‌)، وه‌ك جه‌ختكردنه‌وه‌یه‌ك له‌سه‌ر بیروباوه‌ڕو به‌هاكانیان و به‌رده‌وامیان له‌سه‌ر ئه‌و ڕێبازه‌ی سه‌رۆكه‌كه‌یان له‌ماوه‌ی سی ساڵی ڕابردوودا كاری بۆ كردووه‌.

له‌ گۆڕه‌پانی یاریگاكه‌ و ده‌وروبه‌ریدا ( 6 ) شاشه‌ی گه‌وره‌ دانراوه‌ تا هه‌موو دیمه‌نه‌كانی مه‌راسیمه‌كه‌ بگوازێته‌وه‌، لیژنه‌ی ئاماده‌كاریش پێشبینی به‌شداری خه‌ڵكێكی زۆر ده‌كه‌ن، یاریگاكه و گۆڕه‌پانه‌كانی
ده‌وروبه‌ری توانای له‌خۆگرتنی ( 80 ) هه‌زار كه‌سی هه‌یه، مه‌راسیمه‌كه‌ له‌ كاتژمێر یه‌كی پاش نیوه‌ڕۆ ده‌ست پێ ده‌كات، به‌ پێی لێدوانی لیژنه‌ی ئاماده‌كار به‌شداربووانێكی زۆر له‌ناخو و ده‌ره‌وه‌ی وڵاته‌كه‌وه‌ به‌شداری ده‌كه‌ن.

( 27)ی سێپته‌مبه‌ری ( 2024 ) ئیسرائیل حەسەن نەسروڵای کردە ئامانج و لە هەمان ئەو جێگەیەی کە ئیسرائیل بۆردوومانی کرد، عه‌مید "عه‌باس نیلفرۆشیان"ی گه‌وره‌ ئه‌فسه‌ری فه‌یله‌قی قودسی سه‌ر به‌ پاسدارانی ئێرانیش کوژرا.

چاوه‌ڕوان ده‌كرێت ئەمڕۆ ئێران به‌شدارییه‌كی كاریگه‌ری هه‌‌بێت له‌ مه‌راسیمه‌كه‌دا، سه‌رچاوه‌ میدیاییەکانی ئێران باس لە بەشداری "محه‌مه‌د باقر قالیباف"ی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی شورای ئێران دەکەن لە مەراسیمەکەدا.

ئاسایشی مەراسیمەکەی ئەمڕۆی بەخاکسپاردنی هەردوو سەرۆکەکەی حزبوڵا لە لایەن "جۆزیف عۆن"ی سه‌رۆكی لوبنانەوە دڵنیایی دراوەتێ بەو پێیەی كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئه‌منی تایبه‌تی ئه‌نجامداوە لەگەڵ لایەنی ئەمنیدا و  به‌ڵێنیان داوە كه‌ ڕێوشوێنێكی ئاسایشیی توندوتۆڵ بگرنه‌ به‌ر بۆ پاراستنی هه‌موو لایه‌ك، هاوکات نزیکەی ( 20 ) هەزار لە ئەندامانی حزبەکە بەشداری و چاودێری مەراسیمەکە دەکەن.

دوای ڕاگەیاندن و دیاری کردنی ڕۆژی بەخاکسپاردنی نەسروڵا و هاشم سەیفەدین، لە هەریەک لە پاریزگاکانی ناوەڕاست و باشوری عێراق لەوانە (میسان، زیقار، موسه‌ننا، بابل و دیوانییه‌) پشووی فەرمی ڕاگەیەندرا، لە پارێزگای سەلاحەدینیش شارۆچكه‌كانی ( دوز، به‌له‌د، دوجێل و ئامرلی ) پشووی فه‌رمییان ڕاگەیاند، وه‌ك هاوخەمی ده‌ربڕینێک بۆ شارۆچكه‌ شیعه‌نشینەکان و ئه‌گه‌ری به‌ڕێوه‌چوونی گردبوونه‌وه‌ و مه‌راسیمی به‌خاسپاردنی حه‌سه‌ن نه‌سڕوڵا، هاوکات ئه‌نجومه‌نی پارێزگای به‌غدادیش ڕایگه‌یاند كه‌ له‌سه‌رجه‌م فه‌رمانگه‌و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كانی سه‌ر به‌ پارێزگای به‌غداد ئەمڕۆ پشووی فەرمی دەبێت.

حه‌سه‌ن نه‌سروڵا لەدایک بووی ساڵی ( 1960 ) له‌ شه‌وی ( 27 )ی سێپته‌مبه‌ری ( 2024 )دا له‌ ئه‌نجامی ( 10 ) هێرشی یەکلەسەریەکی فڕۆكه‌ جه‌نگییه‌كانی ئیسرائیل بۆ سه‌ر پێگه‌ سه‌ره‌كییه‌كانی حزبوڵا له‌ باشووری لوبنان له‌گه‌ڵ دەیان پاسه‌وان و سه‌ركرده‌ی تری حزبه‌كه‌یدا كوژرا.

"یوهاڤ گاڵانت" وەزیری پێشووی بەرگری ئیسرائیل سەبارەت بە کوشتنی  حەسەن نەسروڵا و هاوەڵەکانی، ڕایگه‌یاند وڵاته‌كه‌ی له‌ ڕێگه‌ی بۆمبیێكی ( 84 ) تۆنییه‌وه‌ نه‌سڕوڵا وهاوه‌ڵه‌كانی بەئامانج گرتووە و کوشتوونی . 

جەنگی نێوان حزبوڵا و ئیسرائیل وه‌ك په‌رچه‌كردار و لە دوای ساڵێک لە جه‌نگی نێوان حه‌ماس-ئیسرائیل له‌ پاش ( 7 )ی ئۆكتۆبه‌ری ( 2023 ) ڕوویدا دەستی پێکرد، تێیدا ئیسرائیل توانی له‌ماوه‌ی چه‌ند مانگێكدا زۆرینه‌ی سه‌ركرده‌كانی پلە یه‌كه‌م و دووه‌مەکانی ئه‌و حزبه‌ و ده‌یه‌ها ئه‌ندام و چه‌كداری حزبه‌كه‌ و توانا سه‌ربازییه‌كانیان له‌ناو ببات، به‌شێوه‌یه‌ك توانای حزبوڵا له‌ناوخۆ و دەرەوەی لوبنان تەواو لاواز بکات، جیا لەوە توانای حزبەکەش لە سوریا سنوردار و بێڕۆڵ بکات .

حه‌سه‌ن نه‌سڕوڵا له‌ ساڵی ( 1992 )دا بووه‌ سێهه‌مین‌ سه‌رۆكی "حزبوڵای "ی لوبنانی، ئه‌و حزبه‌ی له‌ ساڵی ( 1982 )دا وه‌ك حزبێكی شیعه‌گه‌ری چه‌كدار له‌ لوبنان دامه‌زرا، له‌سه‌ر بیروباوه‌ڕی خومه‌ینی و بۆ دژایه‌تیكردنی ئه‌مریكا و ئیسرائیل و هاوپه‌یمانه‌كانی له‌ ناوچه‌كه‌دا، حزبوڵا له‌ كاتی دروستبوونییه‌وه‌ تا كۆتاییه‌كانی ساڵی ڕابردوو، بوو به‌ حزبێكی كاریگه‌ری ناو سیاسه‌تی لوبنان و ده‌وروبه‌ری و له‌ چوارچێوه‌ی به‌ره‌ی هه‌رێمایه‌تی ئێراندا كاری كردووه.

حزبوڵا یەکێک بووە لە حزبەکانی ( بەرەی مەقاوەمە )ی ئێرانی هاوشان لەگەڵ گروپه‌ جیاوازه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی له‌ عێراق و گروپی حوسییه‌كانی یه‌مه‌ن، تا ئاستێكی دیاریكراویش بزووتنه‌وه‌ی حه‌ماسی فه‌ڵه‌ستین.

ئێران و بەرەی مەقاوەمە دوای لاوازبوونی حزبوڵا له‌ لوبنان و كه‌وتنی ڕژێمی به‌شار ئه‌سه‌د له‌ سووریا هه‌روه‌ها بۆردومانكردنی به‌رده‌وامی حوسییه‌كان له‌ یه‌مه‌ن و فشارە به‌رده‌وامەکانی ئه‌مریكا بۆ هەڵوەشانەوە گروپه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی عێراقیی، هاوکات بۆردومانكردنی ئێران له‌ لایه‌ن ئیسرائیل و له‌ناوبردنی به‌شی هه‌ره‌زۆری توانا ئاسمانییه‌كان و تواناكانی ئێران له‌بواری دژه‌فڕیندا تا ئاستێکی چاوەڕوان نەکراو ئێرانی لاواز کردووە و پێگە فەرێمایەتیەکەشی لێسەندۆتەوە بەشێوەیەک، ئێران له‌ماوه‌ی ( 46 ) ساڵی ڕابردوودا و له‌وه‌ته‌ی كۆماری ئیسلامیی ئێران دامه‌زراوه‌ پاشه‌كشه‌یه‌كی وا گه‌ورهی نەکردووە.

هه‌ربۆیه‌ مه‌راسیمی به‌خاسپاردنی ئه‌مڕۆی حه‌سه‌ن نه‌سڕوڵا له‌ لوبنان و به‌شداری و ماته‌می فه‌رمی ناو ئێران و پارێزگاكانی عێراق ده‌كرێت وه‌ك نمایشێكی به‌ره‌ی ئێرانیی ببینرێت له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌مریكا و ئیسرائیل و وڵاتانی هاوپه‌یمانیدا، تا ئه‌و په‌یامه‌ بگه‌یه‌نن كه‌‌ ئه‌و به‌ره‌یه‌ ماوه‌ و هێشتاكه‌ به‌هێزه‌.

 

  • پێكهێنانه‌وه‌ی حكومه‌ت یان دوبارەکردنەوەی ڕێكه‌وتننامه‌ی ستراتیژی

  • كیمیابارانی هه‌ڵه‌بجه‌ ئه‌ڵقه‌یه‌ك بۆ پاكتاوی كورد

  • ژیری ده‌ستكرد بیركردنه‌وه‌ی ڕه‌خنه‌یی ده‌كوژێت و مرۆڤ ته‌مه‌ڵ ده‌كات

  • وته‌بێژی كۆشكی سپی: مۆڵه‌تی كڕینی كاره‌بای ئێرانمان بۆ عێراق نوێ نه‌كردووەته‌وه‌

  • تارمایی شه‌ڕی ناوخۆ به‌ ئاسمانی سوریاوه‌

  • ئێران؛ ڕێژەی لەسێدارەدان بەشێوەیەکی مەترسیدار بەرز دەبێتەوە

  • چۆن به‌ زیلینیسكی وترا ئه‌و له‌ كۆشكی سپی ده‌ركراوه‌؟

  • کاردانەوە ناوخۆیی و دەرەکییەکان دوای پەیامەکەی ئۆ*جەلان

  • نه‌ته‌نیاهو: پێویسته‌ باشووری سوریا به‌ته‌واوه‌تی له‌چه‌كدابماڵرێت پابه‌ندین به‌ پاراستنی درووزه‌كان

سەرەکی