1 کاتژمێر پێش ئێستا
52 جار خوێنراوەتەوە
"دەرفەتمان پێبدەن؛"مەزڵوم عەبدی لەبارەی ناڕەزایەتیەكانی حەسەكە و مافەكانی كورد چی دەڵێت؟
ناوەندی هەواڵ
مەزڵوم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەكانی سوریای دیموكرات "هەسەدە" ڕایگەیاند، لەگەڵ حكومەتی سوریا لێكتێگەیشتنی نوێیان هەیە بۆ چارەسەركردنی پرسی ئاڵۆزیەكانی حەسەكە و دۆسیەی دادگا.
"دەرفەتێکمان پێ بدەن"
فەرماندەی هەسەدە داوای لە خەڵك كرد، دەرفەتێکیان پێبدەن بۆ ئارامكردنەوەی دۆخەكە و بوار بهێڵنەوە بۆ ئەو گفتوگۆیانەی لەگەڵ حكومەت بۆ چارەسەری دۆسیەی دادگای حەسەكە و تابلۆی بیناكە دەستیان پێكردووە، تەئكیدی كردەوە بەڵێن دراوە دووبارە و لە قۆناغی داهاتوودا زمانی كوردی بكرێتەوە سەر ناوی فەرمانگەكان.
دۆسیەی دادگای حەسەكە چەند هەفتەیەكە بووەتە یەكێك لە دیارترین دۆسیەكانی سوریا، كە ئاستەنگی بۆ رێككەوتنی 29 ی كانوونی دووەمی ڕابردووی نێوان هێزەكانی سوریای دیموكرات و حكومەتی سوریا دروستكردووە، دواتریش لەبەردەم دادگای حەسەكە ناڕەزایەتی جەماوەری لێكەوتەوە و دواتر شار و شارۆچكەكانی تریشی گرتەوە، هۆكاری سەرەكیی لێكردنەوەی زمانی كوردی بوو لە تابلۆی سەرەكیی بینای دادگا.
لەوبارەیەوە، مەزڵوم عەبدی فەرماندەی گشتیی هەسەدە، لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ ئاژانسی ئانهای رۆژئاوای كوردستان ڕایگەیاند:"چەند هەفتەیەكە ئەو دۆسیەیە كێشەی تێدا دەركەوتووە، ئەمەش بووەتە هۆكاری پەكخستنی رێككەوتنی تێكەڵبوونەوە".
"ئامرازێکی روون نییە بۆ تێکەڵکردنی دامەزراوەکان"
ئاماژەی بەوەشدا "ناكۆكیەكە لە ئەنجامی نەبوونی ئامڕازێكی ڕوون بۆ تێكەڵبوونی دامەزراوەكانی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری بە دامەزراوەكانی حكومەتی سوریا دروستبوو، بەتایبەتیش دادگاكان، ئەمەش ترسی پەیوەست بە پێنەدانی ماف و تایبەتمەندیەكانی دروستكرد".
عەبدی ڕوونیكردەوە "كاردانەوەكان لەجێگەی خۆیدا بوون، ڕەتكردنەوەی جیاكارییە كە لەگەڵ تێكەڵبوون بەپێی رێككەوتن ناگونجێت، نەبوونی رێككەوتنێك بۆ تێكەڵكردنەوەكە بووەتە هۆی ڕاگرتنی پرۆسەكە و كەڵەكەبوونی كێشەكانن ئەمەش ڕەنگدانەوەی لە ڕای گشتییدا دروستكرد".
"چەند كۆبوونەوەیەك لەماوەی چەند هەفتەی ڕابردوودا كراون، بەتایبەت لەسەر دۆسیەی دادگا و بۆ تێپەڕاندنی كێشەكان، تا نەبێتە ئاستەنگ لەبەردەم رێككەوتنە گشتگیرەكە". مەزڵوم عەبدی وای وت.
بەوتەی عەبدی "رێككەوتوون لەگەڵ حكومەتی دیمەشق تا دادگاكانی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری لەگەڵ دامەزراوەكانی حكومەت تێكەڵ بكرێن و جیاكاری نەكرێت، هەروەها بەشێك لە ئەندامانی پێشووی دادگا لە سەردەمی بەعسیشەوە لە كارەكانیان بەردەوام دەبن، بۆ ئەوەی كاری هاوڵاتیان ڕانەوەستێت، ئەمەش لەرێگەی كاری هاوبەشی نێوان دادگاكانی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری و ئەو شوێنانە".
"هەر دۆسیەی دادگاكان نییە كە پەكیكەوتووە"
فەرماندەی هەسەدە دەشڵێت "هەر دۆسیەی دادگاكان نییە كە پەكیكەوتووە، بەڵكو ڕەنگدانەوەی لەسەر دۆسیەی تریش هەبووە، لەوانەش هەڵبژاردن و پاسپۆرت و تۆماری خانوبەرە و چەند كاروبارێكی تر كە پێویستیان بە بەڵگەنامەی دادگا هەیە، بۆیە چارەسەری دۆسیەی دادگا دەبێتە هۆی چارەسەری زۆربەی كێشەكان".
سەبارەت بە لێكردنەوەی تابلۆی دادگای حەسەكە كە زمانی كوردیشی لەسەر بوو، فەرماندەی هەسەدە وتی "حكومەت پاساوی ئەوەیە كە دامەزراوەی سیادیە و لە چوارچێوەی پارێزگادایە و پێویستە تەنها زمانی عەرەبیی لەسەر بێت، بۆیە نوێنەرانی ناوچەكە نەیانویست ئەم ناكۆكییە ببێتەهۆی ڕاگرتنی ڕێككەوتنی تێكەڵبوونەوە".
"كاردانەوەی خەڵك لەجێی خۆیدا بوو"
وتیشی"رێككەوتن لەگەڵ حكومەت ئەوەش لەخۆدەگرێت كە تابلۆكان بە زمانی كوردی و عەرەبی بن، لەو شارانەی زۆرینە كوردین، وەكو كۆبانێ و قامیشلۆ و دێرك و عامودا و درباسیە و ئەوانی تر، بۆیە ئێستا ئەوەی ئێستا لە دادگای حەسەكە كراوە بۆ قۆناغێكی دیاریكراو قبوڵكراوە تا چاوی پێدا دەخشێنرێتەوە لەچوارچێوەی لێكتێگەیشتنی نوێدا".
"كاردانەوەی خەڵك لەجێی خۆیدا بوو كە دژ بە جیاكاری دژ بە زمانی كوردی بوون، بەتایبەتیش چینی گەنجان، چونكە خەڵك هەستیاری بەرامبەر بە دۆسیەی زمانی كوردی هەیە، بۆیە قسە لەگەڵ بەرپرسانی حكومەتی سوریا كراوە و بەڵێن دراوە ئەو كێشەیە چارەسەر بكرێت و دووبارە تابلۆكە بە زمانی كوردی و عەرەبیی بنوسرێتەوە و بهێنرێتەوە، بەڵام ئەمە لە قۆناغی داهاتوودا دەكرێت".
عەبدی داواشی لە خەڵك كرد، دەرفەتیان پێبدەن بۆ ئارامكردنەوەی دۆخەكە و بواریش بدەن تا لێكتێگەیشتن بكەن، كە لە واقیعدا جێبەجێ بكرێت، تا ریَِڕەوی گفتوگۆكانی یەكگرتنەوە و تێكەڵبوونەوە نەگیرێت.
ئەندامانی "گەنجانی شۆڕشگێڕ" ی كوردی رۆژی شەممە لەبەردەم بینای دادگای حەسەكە كۆبوونەوە و هێرشیان كردە سەر بیناكە و تابلۆكەیان لێكردەوە كە تەنها بە زمانی عەرەبی لێی نوسرابوو، ئەوەش لە كاتێكدا بوو كە تیمێكی سەرۆكایەتی سوریا لە بیناكەدابوون و سیامەند خەلیل جێگری فەرماندەی ئاسایشی ناوخۆی حەسەكەشیان لەگەڵدا بوو، كە لە چوارچێوەی ئامادەكاری بۆ دووبارە كردنەوەی بارەگای دادگای حەسەكە لەوێ بوون.
"زمانی عەرەبی زمانی رەسمی دامودەزگاكانە"
ئەو وتانەی مەزڵوم عەبدی لەكاتێكدایە، هەر دوای ڕووداوەكانی ڕۆژی شەممە لە حەسەكە، ئەحمەد هیلالی، جێگری پارێزگاری حەسەكە و وتەبێژی تیمی سەرۆكایەتی سوریا كە بۆ جێبەجێكردنی رێككەوتنی تێكەڵكردنەوەی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری بە حكومەتی سوریا پێكهاتووە، رایگەیاند، "زمانی عەرەبی زمانی رەسمی و تاكە زمانە لە كۆماری عەرەبیی سوریا، بەپێی دەستوور و یاساكان و بەشێكە لە سەروەری دەوڵەت و سیستمی گشتیی و ناكرێت ئەم یاسایانە لەم قۆناغەدا تێپەڕێنرێن".
وتیشی "ئەو یاسا دەرچووانە لەم كاتەدا دەستكاری ناكرێن، بەڵام دەكرێت لە داهاتوودا دامەزراوەكانی یاسادانان هەمواری بكەنەوە، لە پێش هەمووشیانەوە ئەنجوومەنی گەلی سوریا كە بەمزووانە پێكدەهێنرێت".
-
پەرلەمانێكی بێكار و پەككەوتوو بە مووچە و ئیمتیازاتەوە
|
-
"دەرفەتمان پێبدەن؛"مەزڵوم عەبدی لەبارەی ناڕەزایەتیەكانی حەسەكە و مافەكانی كورد چی دەڵێت؟
|
-
ئێران داوای چی كرد و ئەمریكا ڕەتیكردەوە؟
|
-
سەردانی قائانی و پترایۆس؛ زەیدی لەنێوان کێشمەکێشی ئەمریکا و ئێران
|
-
عەرەبی زمانی رەسمییە؛ لە حەسەکە چی ڕوودەدات؟
|
-
ململانێى هاككهرهكان؛ لهنێوان خۆیاندا سیستمى یهكتر دهدزن
|
-
ساڵ و نیوێكه حكومهت له ههرێمى كوردستان پێكنایهت؛ عێراق دواى شهش مانگ حكومهت پێکدەهێنێت
|
-
دوای 126 ساڵ؛ خەونی سوڵتان عەبدولحەمید بە دروستكردنی هێڵی ئاسنینی حیجاز بەدی دێت؟
|
-
ئەمریكا و ئێران بۆچی ناچارن گفتوگۆ بكەن؟
|
|
|
|