٤٢ ساڵ دوای یەکەم گوللە؛ کورد و تورکیا لە ڕێگەی ئاشتی و ئازادکردنی زیندانییان نزیک دەبنەوە؟

پرسی کورد لە تورکیا پێی ناوەتە قۆناغێکی هەستیار و نوێوە. لە کاتێکدا ٤٢ ساڵ بەسەر دەستپێکی ملمڵانێی چەکداریدا تێدەپەڕێت، ئاراستەی رووداوەکان لە گۆڕەپانی سەربازییەوە بەرەو دیپلۆماسی و گفتوگۆ و هەموارکردنەوەی یاسایی وەردەچەرخێن.

وردەکارییەکانی یاسای چوارچێوە و چارەنووسی زیندانییان

تونجەر باکرهان، هاوسەرۆکی پارتی یەکسانی و دیموکراتی (دەم پارتی) لە لێدوانێکدا بۆ میدیای (T24) بەشێک لە نھێنییەکان و ژمارەکانی پەیوەست بە "یاسای چوارچێوە"ی ئاشکرا کرد:

·        ئازادکردنی دەستبەجێ: لە قۆناغی سەرەتاییدا، نێوان ٣,٨٠٠ بۆ ٣,٩٠٠ زیندانی ئازاد دەکرێن.

·        دۆسیە دادوەرییەکان: یاساکە کاریگەری راستەوخۆی سەر نزیکەی ١٢٥ هەزار دۆسیە و لێکۆڵینەوە دەبێت (٧٥ هەزار دۆسیەی دادوەری و ٥٠ هەزار لێکۆڵینەوەی بەردەوام).

·        بەدەرکراوەکانی قۆناغی یەکەم: نزیکەی ٩٠٠ کەس کە سزای زیندانی هەتاهەتایی توندیان بەسەردا سەپێنراوە (یان لە ساڵی ٢٠٠٥ و پێشترەوە بە تاوانی توندوتیژی و کوشتن تاوانبار کراون)، لە قۆناغی یەکەمدا سوودمەند نابن و دۆسیەکانیان بۆ قۆناغی دواتر هەڵدپەسێردرێت.

·        چوارچێوەی گشتی: یاساکە هەموو ئەو کەسانە دەگرێتەوە کە لە ژێر لێکۆڵینەوەدان، لە زیندانن یان لە تاراوگەن (جگە لەو ٩٠٠ کەسەی بەدەرکراون).

گلەییەک لە جەماوەری کوردەوە؛ ڕەچاوکردنی دەنگی ڕاستەقینە

باکرهان جەختی لەوە کردەوە کە لە ناو جەماوەری کورددا بێئومێدی دروست بووە، چونکە بە وتەی ئەو خەڵکێک کە لە پێنج هەڵبژاردنی یەک بەدوای یەکدا پشتیوانییان لە بزووتنەوەی سیاسی کردووە، چاوەڕێ دەستکەوتی بەرچاو و ڕەچاوکردنی داخوازییەکانیان دەکەن. ناوبراو ئاماژەی بەوەش کرد کە مێژوو گوێ لە قسەی ڕەوانبێژان ناگرێت، بەڵکو سەیری کردار و بەرپرسیارێتی لە کاتە سەختەکاندا دەکات، داواشی کرد ئەگەر وەڵامی دەسەڵات بۆ داواکارییەکان "نەخێر"ە، بە ڕوونی بگوترێت.

پەیامی ئەردۆغان؛ ئابووری، پیشەسازیی بەرگری و "تورکیای بێ تیرۆر"

 لە بەرامبەردا، ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورکیا، لە یادی ٢٥ ساڵەی دامەزراندنی ئاکپارتیدا ڕایگەیاند ئامانجیان دروستکردنی "تورکیایەکی بەهێز، دیموکرات و بێ تیرۆر"ە. ئەردۆغان تیشکی خستە سەر:

·        پووچەڵکردنەوەی پیلانی ئیمپریالیستی کە ئامانجیان ناسەقامگیرکردنی ناوخۆی تورکیایە.

·        گەشەی ئابووری و بەرزبوونەوەی پلەی تورکیا بۆ ڕیزبەندی ١٦یەم لەسەر ئاستی جیهان و ٦ەم لەسەر ئاستی ئەورووپا لە ساڵی ٢٠٢٥دا.

·        بەهێزبوونی توانای پیشەسازیی سەربازی (بەرهەمهێنانی درۆن، کەشتی جەنگی، ژێردەریایی و مووشەک).

له ٤٢ ساڵەی شەڕەوە بەرەو ئاسۆی ئیمڕالی و قەندیل

 پاش ٤٢ ساڵ لە تەقاندنی یەکەم گوللەی شۆڕشی چەکداری لە ١٥ی ئابی ١٩٨٤دا، دیمەنی سیاسی بگۆڕدرێت؛ ئێستا لە بری لۆجیکی جەنگ، باس لە پرۆسەی گفتوگۆ و ئاشتی دەکرێت. دیدگاکانی عەبدوڵڵا ئۆجەلان ئەم پرۆسەیە بە "کلیلی دەستپێکی سەدەیەکی نوێی کێشەی کورد" دادەنێن، لە لایەکی ترەوە لە قەندیلەوە جەخت لەسەر کردنەوەی دەرگاکانی ئیمڕالی دەکرێتەوە. ڕووداوەکان ئاماژە بەوە دەدەن کە ١٥ی ئابی ئەمساڵ زیاتر لەوەی یادکردنەوەی ڕابردوو بێت، وەرچەرخانێکە بەرەو ئایندەیەکی سیاسی و چارەسەری ئاشتییانە.