پەردە لەسەر ژمارە شاراوەکانی قەیرانی بەنزین هەڵدەماڵرێت؛ داواکارییەک بۆ دابەزاندنی نرخ یان بازرگانیی مانگانە؟

پەرلەمانتارێک حیساباتی وەزارەتی سامانە سروشتییەکان هەڵدەتەکێنێت: "داواکارییەکانیان هەڵخەڵەتاندنی هاووڵاتییانە"

لە کاتێکدا ١٦٩ پەرلەمانتاری عێراق گوشارەکانیان بۆ سەر سەرۆکوەزیران چڕ کردووەتەوە تا پشکی سووتەمەنیی هەرێم زیاد بکرێت، ئاشکراکردنی ژمارە و وردەکارییە داراییەکانی پشتی داواکارییەکانی وەزارەتی سامانە سروشتییەکان گومانێکی جدیی لەسەر ئامانجی ڕاستەقینەی دانوستانەکان دروست کردووە؛ بەپێی شیکارییەکی وردی پەرلەمانتار کاوە عەلی، لە پشت بڕیاری دابەزاندنی نرخی بەنزین بۆ ٤٥٠ دینار، داهاتێکی شاراوەی نزیکەی ٣٠ ملیار دیناریی مانگانە بۆ کۆمپانیاکان دەمێنێتەوە، بە بێ ئەوەی قەیرانەکە بە تەواوی چارەسەر بێت.

قەیرانی بەنزین و سووتەمەنی لە هەرێمی کوردستان چووەتە قۆناغێکی نوێوە و هاوزەمان لەگەڵ ململانێ سیاسییەکان لەگەڵ بەغدا، ئێستا پەردە لەسەر لایەنە ئابووری و داراییە شاراوەکانی ناو خۆی هەرێم دەمالرێتەوە.

لە کاتێکدا وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی هەرێمی کوردستان داوا دەکات ڕێژەی نەوتی خاوی ناوخۆ لە ٥٠ هەزار بەرمیلەوە بۆ ١٣٠ هەزار بەرمیل بەرز بکرێتەوە و جیاوازیی تێچووی دەرهێنان و گواستنەوە (١٢ دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک) لەلایەن بەغداوە بگەڕێنرێتەوە تا نرخی بەنزین بۆ ٤٥٠ دینار داببەزێنن، بەڵام حیساباتە وردەکان وێنەیەکی جیاواز پێشان دەدەن.

ژمارە شاراوەکان و حیساباتی پەرلەمانتار کاوە عەلی

کاوە عەلی، ئەندامی پەرلەمانی کوردستان، بە خستنەڕووی کۆمەڵێک ژمارە و شیکاریی ورد، گومانی خستووەتە سەر دڵسۆزیی وەزارەتی سامانە سروشتییەکان بۆ هاووڵاتییان. بەپێی شیکارییەکەی:

بەردەوامیی کورتهێنان: بەرهەمهێنانی 130 هەزار بەرمیل نەوتی ڕۆژانە تەنیا 4.55 ملیۆن لیتر بەنزین دابین دەکات، لە کاتێکدا پێداویستیی ڕۆژانەی هەرێم 6 بۆ 7 ملیۆن لیترە. واتە تەنانەت بە جێبەجێکردنی داواکارییەکەش، نزیکەی %30ی پێداویستیی ڕۆژانە کورت دەهێنێت و سەرەگرتنی هاووڵاتییان بەردەوام دەبێت.

قازانجی شاراوە: جیاوازیی ١٢ دۆلاریی تێچووی هەر بەرمیلێک (کە دەکاتە ١.٥٦ ملیۆن دۆلاری ڕۆژانە یان ٢.٣٧ ملیار دینار)، ئەگەر بەسەر بڕی بەنزینی بەرهەمهێنراودا دابەش بکرێت، دەکاتە ٥٢١ دینار هاوکاری بۆ هەر لیترێک. لە کاتێکدا داشکاندن بۆ هاووڵاتی تەنیا ٣٠٠ دینارە (لە ٧٥٠ بۆ ٤٥٠ دینار).

داهاتی مانگانەی ٣٠ ملیار دیناری: ئەم جیاوازییە (٢٢١ دینار بۆ هەر لیترێک) ڕۆژانە دەکاتە زۆرتر لە ١ ملیار دینار، مانگانەش نزیکەی ٣٠.١ ملیار دینار، کە دیار نییە ئاڕاستەی کوێ دەکرێت؛ لە کاتێکدا وەزارەتی دارایی جەخت دەکاتەوە داهاتی پاڵاوتنی ئەو نەوتە ناگەڕێتەوە بۆ گەنجینەی گشتی.

ململانێی بەغدا و داواکاریی لایەنەکان

لە ڕەهەندە سیاسییەکەی بابەتەکەدا، ١٦٩ پەرلەمانتاری ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق یاداشتێکیان ئاڕاستەی عەلی زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق کردووە بۆ چارەسەرکردنی ڕێژەیی قەیرانەکە. لە بەرامبەردا، وەزیری نەوتی عێراق (باسم محەممەد) مەرجی سپاردنی ٥٠ هەزار بەرمیل نەوتی ناوخۆیی داناوە، و کەمەل محەممەد ساڵح وەزیری سامانە سروشتییەکان بە وەکالەت جەخت لەوە دەکاتەوە کە بەپێی ڕێژەی دانیشتووان پشکی هەرێم لەوە زیاترە و ئامادەی دانوستانن.

لەلایەکی دیکەوە، عەلی حەمەساڵح، بڕیاردەری ڕەوتی هەڵوێست ڕەخنەی توند لە هەڵوێستی سامانە سروشتییەکان دەگرێت و پێی وایە: بەغدا و هەولێر دەبێت ڕێککەوتنێکی ڕاستەوخۆ بکەن، بەجۆرێک هەرێم کۆی نەوتەکەی ڕادەستی کۆمپانیای "سۆمۆ" بکات، لە بەرامبەردا بەغدا هاوشێوەی شارەکانی دیکەی عێراق بەنزین، گازوایل و نەوتی سپی بۆ هاووڵاتییان دابین بکات تا بڕست لە کۆمپانیا و قۆرخکاران ببڕدرێت.