2026-07-12 407 جار خوێنراوەتەوە

له‌ هه‌ر 23 كه‌س له‌ هه‌رێمى كوردستان؛ كه‌سێكیان سه‌ربازیی یان ئه‌منییه‌

به‌پێی ستاندارد ئه‌م ڕێژه‌یه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی به‌رچاو به‌رزتره‌ له‌ ستانداردی ئاسایى جیهانی كه‌ 0.5% تا 1% ه‌

به‌گوێره‌ی دواین داتای حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان،  سه‌رجه‌م موچه‌خۆرانی هه‌رێمی كوردستان ژماره‌یان (ملیۆنێك و 190 هه‌زار و 391) كه‌سه‌ ئه‌مه‌ له‌ كۆى شه‌ش ملیۆن و 370 هه‌زار و 668 دانیشتوان.كۆی موچه‌كانیشیان 945 ملیار و 817 ملیۆن دیناره‌.

هێزه‌ سه‌ربازیی و ئه‌منیه‌كان و خانه‌نشینى ئه‌م هێزانه‌، نزیكه‌ی (2.38%)ی دانیشتوان پێكده‌هێنن. به‌پێی ستاندارد ئه‌م ڕێژه‌یه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی به‌رچاو به‌رزتره‌ له‌ ستانداردی ئاسایى جیهانی كه‌ 0.5% تا 1% ه‌.

به‌ڵام به‌پێى ئه‌م ئامارانه‌، ده‌بینین چڕی هێزه‌كانی ناوخۆ له‌ هه‌رێم زۆر به‌رزتره‌ له‌ ستانداردی مه‌ده‌نیی جیهانی و نزیكه‌ى پێنج هێنده‌یه‌.

بوونی ئه‌م ڕێژه‌یه‌ شانبه‌شانی پۆلیس، پیشانیده‌دات كه‌ قورساییه‌كی زۆری دۆسیه‌ی ئه‌منی له‌سه‌ر شانی ده‌زگا ناوخۆییه‌كانه‌ بۆ پاراستنی سه‌قامگیری له‌به‌رامبه‌ر هه‌ڕه‌شه‌ نادیاره‌كان.

جگه‌ له‌و هێزه‌ سه‌ربازییانه‌ی له‌ ئه‌ركدان و موچه‌خۆرن ژماره‌ی خانه‌نشینانی پێشمه‌رگه‌ بریتیه‌ له‌ 139 هه‌زار و 15 كه‌س كه‌ له‌ ژماره‌ی پێشمه‌رگه‌ی كارا زۆر نزیكه‌، ئه‌م دۆخه‌ش له‌ زانستی دارایی گشتیدا به‌ “سیسته‌می نادروست و مه‌ترسیدار” داده‌نرێت. له‌ مۆدێله‌ جیهانییه‌كاندا، پێویسته‌ لانی كه‌م سێ یان چوار كه‌سی كارا هه‌بن به‌رامبه‌ر یه‌ك كه‌سی خانه‌نشین بۆ ئه‌وه‌ی سندوقی خانه‌نشینی هاوسه‌نگ بێت.

ئاماره‌كان ئه‌وه‌ ده‌رده‌خه‌ن، له‌ هه‌ر 22 یان 23 هاوڵاتی له‌ هه‌رێم كه‌سێكیان سه‌ربازیی یان كارمه‌ندی ئه‌منییه‌. ئه‌مه‌ جگه‌ له‌ ژماره‌ی خانه‌نشینی پێشمه‌رگه‌.

هه‌موو ئه‌مانه‌ش لێكه‌وته‌ی ده‌بێت و بارگرانی ئابووری دروست ده‌كات، له‌ ڕووی داراییه‌وه‌، سپاردنی زیاتر له‌ 4.4%ی دانیشتوان به‌ كه‌رتی سه‌ربازی و ئه‌منیی، فشارێكی ئێجگار گه‌وره‌ ده‌خاته‌ سه‌ر بودجه‌ی گشتی، ئه‌مه‌ش به‌شه‌كه‌ی تری بودجه‌ كه‌ ده‌بێت بڕوات بۆ وه‌به‌رهێنان، ژێرخان و په‌ره‌پێدانی ئابووری كه‌م ده‌كاته‌وه‌.

به‌رزبوونی ئه‌م ژمارانه‌ ده‌یسه‌لمێنێت كه‌ مۆدێلی پاراستنی ئاسایش له‌ هه‌رێم هێشتا مۆدێلێكی كلاسیكی پشت به‌ستوو به‌ ژماره‌ی هێزی مرۆییه‌، نه‌ك مۆدێلی ته‌كنه‌لۆژیی پێشكه‌وتوو.

ژماره‌ى هێزه‌ سه‌ربازیی و ئه‌منییه‌كان (ئینفۆگرافیك) 

كۆى مووچه‌خۆران: 1,190,391

پێشمه‌رگه‌:  152,182

هێزه‌ ئه‌منییه‌كان:  87,505

ئاسایش؛ 42،896

خانه‌نشینی سه‌ربازی؛ 139،015

له‌ 4.43% ى دانیشتوان

ڕێژه‌ی هێزه‌ سه‌ربازییه‌كان

پێشمه‌رگه‌ نزیكه‌ی (2.38%)ی دانیشتوان

ستانداردی جیهانی (0.5% تا 1% ه‌

هێزه‌كانی پۆلیس (1.37%)ی دانیشتوان

یه‌ك پۆلیس بۆ هه‌ر 73 هاووڵاتیی

ئاسایش نزیكه‌ی (0.67%)ی دانیشتوان

یه‌ك كارمه‌ند بۆ هه‌ر 148 هاووڵاتیی

ئه‌نجام له‌كۆى دانیشتوان

كه‌رتى سه‌ربازیی و ئه‌منیی

له‌ 22 یان 23 هاووڵاتی

كه‌سێكیان سه‌ربازیی یان ئه‌منییه‌

  • میلیشیاكان چۆن و بۆچی كۆگاى سوپاى عێراقیان كردووه‌ته‌ ئامانج؟

  • چرای سەوزی پەرلەمانی تورکیا بۆ 'یاسای چوارچێوە'؛ گواستنەوەی ئۆجەلان بۆ شوێنی نوێ و گۆڕانکاری لە پرۆسەکەدا

  • لەنێوان هیوای گەڕانەوە و ئاڵۆزیدا؛بۆچی لە سه‌رێكانێ هێرشکرایە سەر یەکەم کاروانی ئاوارە کوردەکان؟

  • قائانى بۆچى له‌ به‌غداد بوو؟

  • پەرلەمانی تورکیا یاسای چوارچێوە دەخاتە دەنگدانەوە؛ ململانێی ئەنقەرە و قەندیل لەسەر ئازادیی ئۆجالان و ناسنامەی کورد

  • ڕێککەوتنی سەربازیی تورکیا، سعودیە و پاکستان لە مەککە؛ بەربەستێک لە بەرامبەر نەخشەی نوێی ئەمریکا و ئیسرائیل

  • کێشەکانی کۆڕەک تیلیکۆم و دەستەی راگەیاندن؛ لە ڕاگیرانی خزمەتگوزارییەوە تا دەستبەسەرداگرتنی سامانەکان

  • عێراق بۆ رزگاربوون لە هورمز؛ دەروازەکانی هەناردەکردنی نەوت هەمەجۆر دەکات

  • تەڤگەری ئازادی مەرجەکانی بۆ "یاسای چوارچێوە" ڕادەگەیەنێت؛ ئازادیی ئۆجالان و کۆتاییهێنان بە زمانی سەپاندن

سەرەکی