هەولێر ئامادەیە نەوت ڕادەست بکات؛ پێشنیازێکی نوێی هەرێم بۆ بەغدا لەسەر پرسی سووتەمەنی

وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان بە فەرمی ئامادەیی خۆی نیشانداوە بۆ ڕادەستکردنی ٥٠ هەزار بەرمیل نەوتی ڕۆژانە بە وەزارەتی نەوتی عێراق. ئەم هەنگاوەی هەرێم لە بەرامبەر دابینکردنی بەنزینی ٤٥٠ دیناری و سووتەمەنییەکانی دیکەیە بە بڕ و نرخی پارێزگاکانی دیکەی عێراق، بە مەبەستی چارەسەرکردنی ڕیشەییی قەیرانی سووتەمەنی لە هەرێمی کوردستاندا.

وردەکاریی پێشنیازەکانی وەزارەتی سامانە سروشتییەکان

سیپان شێروانی، ئەندامی لیژنەی نەوت و غاز لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ئاشکرای کرد، دوای کۆبوونەوەی لیژنەکەیان لەگەڵ هەردوو وەزارەتی نەوت و سامانە سروشتییەکان لە ٢٦ و ٢٧ی مانگی ڕابردوودا، وەزارەتی سامانە سروشتییەکان بە نووسراوێکی فەرمی دوو پێشنیازی ئاراستەی بەغدا کردووە.

پێشنیازی یەکەم بریتییە لە دابینکردنی ١٤٪ی نەوتی خاوی تەرخانکراو بۆ بەکاربردنی ناوخۆیی عێراق (کە دەکاتە ١٤٠ هەزار بەرمیلی ڕۆژانە بۆ هەرێم). پێشنیازی دووەمیش بریتییە لە دابینکردنی ١٤٪ی بەنزین و سووتەمەنییەکانی دیکە لەلایەن حکومەتی فیدراڵییەوە، کە لەم حاڵەتەدا هەرێمی کوردستان ئامادەیە ٥٠ هەزار بەرمیل نەوتەکە ڕادەستی بەغدا بکات.

بەپێی نووسراوە فەرمییەکانی وەزارەتی سامانە سروشتییەکان، پێداویستییەکانی ڕۆژانەی هەرێمی کوردستان لە سووتەمەنی پێکهاتووە لە:

·        بەنزین: ٧ ملیۆن لیتر لە ڕۆژێکدا.

·        گازوایل: ١ ملیۆن و ٩٥٠ هەزار لیتر لە ڕۆژێکدا.

·        غازی شل: ٢ هەزار تۆن لە ڕۆژێکدا.

·        زەیتی سووتەمەنی (HFO): ٢ هەزار و ٢٥٠ تۆن لە ڕۆژێکدا.

·        نەوتی سپی: ٥٦٢ ملیۆن و ٥٠٠ هەزار لیتر لە ساڵێکدا.

سەرەڕای ئەم پێشنیازانە، تا ئێستا وەزارەتی نەوتی عێراق هیچ وەڵامێکی فەرمی نەداوەتەوە و وەزیری نەوتی عێراق لە میوانداریکردنەکەیدا پێشتر ئاماژەی بەوە کردبوو کە لە ئێستادا ناتوانێت بەرهەمی نەوتی بۆ هەرێمی کوردستان دابین بکات. لەم چوارچێوەیەدا، پەرلەمانتارانی کورد داوای یەکدەنگی دەکەن بۆ داواکردنی مافی دەستووریی هاووڵاتییانی هەرێم لە سووتەمەنی و ناچارکردنی بەغدا بۆ مامەڵەکردنی یەکسان.

پشتیوانیی حکومەتی هەرێم بۆ بەنزین و ئاستەنگەکانی بازاڕ

لە ناوخۆی هەرێمی کوردستاندا، حکومەت بڕیاری داوە بەنزینی بازرگانی بە نرخی ٧٥٠ دینار بۆ هەر لیترێک دابین بکات و جیاوازیی نرخەکەی لەلایەن حکومەتەوە پاڵپشتی (سوبسید) بکرێت. ئەم بڕیارە بەپێی نووسراوێکی فەرمیی وەزارەتی سامانە سروشتییەکان بە واژۆی کەمال محەممەد، وەزیری سامانە سروشتییەکان لە ١٣ی ئابەوە کەوتووەتە جێبەجێکردن.

سەرەڕای ئەم بڕیارە، نرخی بەنزین لە بازاڕدا جێگیر نەبووە و بەنزینی نۆرماڵ لە هەندێک ناوچە ١٠٠٠ دیناری تێپەڕاندووە و نرخی بەنزینی سوپەر گەیشتووەتە زیاتر لە ٢٠٠٠ دینار. چاودێران و شارەزایان پێیان وایە هەژموونی کۆمپانیاکان و نەبوونی کۆنترۆڵی بەهێز و توندی حکومی لەسەر بازاڕ، وایکردووە تەنها دیاریکردنی نرخ نەبێتە چارەسەر.

کاتێک چارەسەری بنەڕەتی بۆ قەیرانی سووتەمەنی دەدۆزرێتەوە کە ڕێککەوتنێکی ستراتیژی و ڕوون لە نێوان هەولێر و بەغدا بکەوێتە گەڕ؛ بە جۆرێک نەوت ڕادەست بکرێت و سووتەمەنی بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ ژێر کۆنترۆڵی حکومەتدا دابەش بکرێت تا دەستی قۆرخکاران ببڕدرێتەوە.