نزیكەی چوار هەزار و 500 ساڵ لەمەوپێش مرۆڤ بۆ زاخاوی مێشكی یاری داهێناوە

ناوەندی هەواڵ

جارێكی دیكە شوێنەوارناسان پارچەكانی ئەو مێزی یارییەیان یەكخستەوە كە لە 1977 لە باشوری خۆرهەڵاتی ئێران دۆزراوەتەوە، دەركەوتووە مێژووەكەی دەگەڕێتەوە بۆ 2600-2400 پێش زایین.
ئەم یارییە لە شاری سوخته لە باشوری خۆرهەڵاتی ئێران دۆزراوەتەوە، هەرچەند ئەو جۆرە یارییانە بە "یاریی بیستی" ناسراون، بەڵام بە تەواوی نازانرێت ناوی یارییەكە چییە. 
ئەنجامی سەرلەنوێ یەكخستنەوە و لێكۆڵینەوە لەو جۆرە یارییە بۆ ئەوە بووە تاكو بزانرێت چۆن چۆنی و بە چ میكانیزمێك یارییەكە ئەنجامدراوە، سێتی یارییەكە لە 20 گۆڕەپانی بازنەیی، 27 بەردی یاری و چوار زاری شێوە بازنەیی پێكهاتووە.
سام جێڤڵ، زانای پڕۆگرامساز لە زانكۆی ئێسێكس و حوسێن موردایی شوێنەوارناسی سەربەخۆ ڕێبازێكی تایبەتیان بەكارهێناوە بۆ بەراوردكردنی ڕێساكانی ئەم جۆرە یارییە لەگەڵ یارییە كۆنەكان و بۆ ئەو مەبەستە یارییەكانی وەك Royal Game of Ur ve Jiroft و یارییەكانی دیكەی ئەو سەردەمە بەكارهێنراون.
توێژەران بۆ یارییەكە پێشنیازیان كردووە بۆ هەریەك لە دوو یاریزانەكە 10 بەرد وەك "ئەسپسوار"، بەردی شێوە ئەستێرە بۆ "ماڵی بەرگری" و بەردی شێوە قوچەكیی وەك "بەربەست" بەكاربهێنرێن. 
بەشی سەرەكیی تەختی یارییەكە خاڵی دەستپێكی بەردەكانە، بەشی پردەكە بەشی لە ژیاندا مانەوە و بەشی سەرەوە و كلیلیش وەك كۆتاییی یاریی دیاریكراون، یاریزانان بە هەڵدانی زارەكان، بەردەكان بە جووڵە دەخەن و یاریزانە ڕكابەرەكان دەیانەوێت بە زوویی یارییەكە لە بەرژەوەندیی خۆیان یەكلابكەنەوە.