پێشنیارە سێ ڕەهەندییەکەی ئۆجالان

مەدحەت سانجار وردەکاریی نەخشەڕێگای پرۆسەی ئاشتی ئاشکرا دەکات

ئۆجالان هۆشداری دەدات کە نابێت هەمووارکردنە یاساییەکان چیدی دوابخرێن و کات بەفیڕۆ بدرێت، بەڵکو دەبێت پێش چوونی پەرلەمان بۆ پشوو، پرۆسەکە خێرا بکرێت.

مەدحەت سانجار، ئەندامی شاندی ئیمراڵی دەم پارتی، لە چاوپێکەوتنێکدا تیشک دەخاتە سەر دوایین دیداری شاندەکەیان لەگەڵ ڕێبەری گەلی کورد، عەبدوڵا ئۆجالان کە لە ٢٤ـی ئایار بەڕێوەچوو. سەرباری دەنگۆکانی تایبەت بە بنبەستبوونی پرۆسەی چارەسەری، سانجار دووپاتی دەکاتەوە کە پرۆسەکە بەردەوامە و ئۆجالان بۆ بەرەوپێشبردنی، نەخشەڕێگایەکی خستووەتە ڕوو.

بەپێی وتەکانی سانجار، عەبدوڵا ئۆجالان هۆشداری دەدات کە نابێت هەمووارکردنە یاساییەکان چیدی دوابخرێن و کات بەفیڕۆ بدرێت، بەڵکو دەبێت پێش چوونی پەرلەمان بۆ پشوو، پرۆسەکە خێرا بکرێت.
نەخشەڕێگاکەی ڕێبەرە زیندانی کراوەکەی کورد " عەبدوڵا ئۆجالان" لە سێ تەوەری سەرەکی پێکدێت:

یەکەم: تایبەتمەندیی یاساکە (تیۆری خانەی بنەڕەتی)
پێویستە ئەو یاسا چوارچێوەییەی دەردەچێت، هاوشێوەی "خانەی بنەڕەتی" بێت بۆ جەستە؛ واتە ئامانجی نۆژەنکردنەوە و قەرەبووکردنەوەی زیانەکانی جەنگی هەبێت، لەگەڵ نوێکردنەوەی کۆمەڵگە بەرەو "کۆمەڵگەیەکی دیموکراتیک"، بۆ ئەوەی پرسی کورد لە توندوتیژییەوە بەتەواوی بگوێزرێتەوە بۆ زەمینەی یاسا و سیاسەت.
دووەم: پێکهاتە و دامەزراوەییبوونی پرۆسەکە
دەبێت یاساکە ببێتە بنەمایەک بۆ بە دامەزراوەییکردنی پرۆسەکە، تاوەکو گفتوگۆ و کۆبوونەوەکان لە چوارچێوەی میکانیزم و ئەرکی پێناسەکراودا بەڕێوەبچن و پرۆسەیەکی بەردەوام و پارێزراو بێتە ئاراوە.
سێیەم: پێناسەکردنی ڕۆڵ و پێگەی ئەکتەرەکان
لە ڕێگەی هەمان هەمووارکردنی یاساییەوە، پێویستە ڕۆڵ، پێگە، ئەرک و بەرپرسیارێتییەکانی سەرجەم لایەنەکان و ئەکتەرەکانی پرۆسەکە، بەتایبەتی ڕۆڵی خودی عەبدوڵا ئۆجالان بە ڕوونی پێناسە و دیاری بکرێت.

زانیاری گشتی لەسەر دواین پرۆسەی ئاشتی .......
دوای چەندین ساڵ لە چەقبەستوویی و وەستانی گفتوگۆکان، لە ساڵی ٢٠٢٤ـەوە هەوڵەکان بۆ زیندووکردنەوەی پرۆسەی ئاشتی و چارەسەری پرسی کورد لە تورکیا پێی نایە قۆناغێکی نوێوە. ئەم قۆناغە نوێیە زیاتر جەخت لەسەر گواستنەوەی ململانێکان لە شەڕەوە بۆ زەمینەی یاسایی و پەرلەمانی دەکاتەوە.
٢٠٢٤ (ئامادەکردنی زەمینە و دروستبوونەوەی دیالۆگ) :
لەگەڵ گۆڕانکارییە ناوخۆیی و هەرێمییەکان، هەوڵە سیاسییەکان جارێکی دیکە چڕبوونەوە بۆ دروستکردنەوەی پردەکانی پەیوەندی و هێورکردنەوەی دۆخەکە. لەو ساڵەدا، پارتە کوردییەکان (بەتایبەت دەم پارتی) و هێزە دیموکراتخوازەکان فشارەکانیان چڕکردەوە بۆ ئەوەی چارەسەری پرسی کورد ببرێتەوە ناو پەرلەمان و لە ڕێگەی دیالۆگەوە کۆتایی بە ململانێکان بهێنرێت .
٢٠٢٥ (هەنگاوی کرداری و دامەزراوەیی):
ساڵی ٢٠٢٥بە ساڵی هەنگاوە پەرلەمانییەکان دادەنرێت. تیایدا هەوڵ درا کۆمیسیۆنی تایبەت لەناو پەرلەمانی تورکیا پێکبهێنرێت بۆ تاوتوێکردنی پرسەکە و ئامادەکردنی ڕاپۆرتی گشتگیر. ئامانجی سەرەکی ئەوە بوو کە پرۆسەکە لە قۆرخکاری و ڕێککەوتنی نهێنییەوە بکرێتە پرۆسەیەکی شەفافی دامەزراوەیی کە تەواوی کۆمەڵگەی تورکیا بەشداری تێدا بکات.

 (بانگەوازی شووباتی ئیمرالی بۆ خستنە سەر سکەی پرۆسەکە )

ئەو ساڵە بە کۆمەڵێک پێشهاتی خێرا و گرنگ دەستی پێکرد، کە دیارترینیان ئەمانەن بوون :

بانگەوازی ٢٧ـی شووبات: وەرچەرخانێکی گرنگ بوو بۆ جەختکردنەوە لەسەر چارەسەری کێشەکان لە چوارچێوەی "کۆمەڵگەی دیموکراتیک" و ڕێکارە مەدەنییەکان.
دوای ماوەیەک لە دابڕان، شاندی دەم پارتی لەگەڵ عەبدوڵا ئۆجالان کۆبوونەوە. لەم دیدارەدا ئۆجالان نەخشەڕێگایەکی بۆ چارەسەرکردنی بەربەستەکانی بەردەم پرۆسەکە خستەڕوو، کە جەخت لە خێراکردنی دەرکردنی "یاسایەکی چوارچێوەیی" دەکاتەوە پێش پشووی پەرلەمان.
دۆخی ئێستای پرۆسەکە:
لە ئێستادا (ناوەڕاستی ٢٠٢٦)، پرۆسەکە لە هەستیارترین قۆناغیدایە. وەک ئەکتەرە سیاسییەکان ئاماژەی پێدەدەن، سەرباری ئەوەی پرۆسەکە جاروبار تووشی خاوبوونەوە و وەستان دەبێت (وەک شەمەندەفەرێک کە لە وێستگەکان دەوەستێت)، بەڵام لەسەر ڕێڕەوی خۆی لانەداوە. کار و کۆششی سەرەکی ئێستا چڕبووەتەوە لەسەر تێپەڕاندنی ئەو یاسا نوێیەی کە گەرەنتیی نۆژەنکردنەوەی زیانەکانی شەڕ دەکات، پرۆسەکە بە دامەزراوەیی دەکات، و ڕۆڵی لایەنەکان بە یاسا پێناسە دەکات.