عێراق لە بەردەم تاقیکردنەوەیەکی سەختدا: کاردانەوەی توندی لایەنە سیاسییەکان بەرامبەر بە پێشێلکردنی سەروەریی

بەرەبەیانی ڕۆژی چوارشەممە، دۆخی ئەمنی و سیاسیی عێراق و ناوچەکە ڕووبەڕووی گۆڕانکارییەکی مەترسیدار و لەناکاوی سەربازی بووەوە. ئەمەش دوای ئەوە هات کە فڕۆکە جەنگییەکانی سعوودیە و ئەمەریکا زنجیرەیەک بۆردومانی چڕیان کردە سەر بنکە و بارەگاکانی حەشدی شەعبی لە حەوت پارێزگای جیاوازی عێراق. 

ئەم هێرشانە وەک کاردانەوەیەک بۆ هێرشە درۆنییەکانی پێشووی گرووپە چەکدارە نزیکەکانی ئێران بۆ سەر دامەزراوە نەوتییەکانی سعوودیە ئەنجام دران، و بەهۆیانەوە زیاتر لە پەنجا چەکداری حەشدی شەعبی کوژران و بریندار بوون، کە ئەمەش بووە هۆی تێکچوونی ڕەوتی ئاراستە دیپلۆماسییەکان بۆ هێورکردنەوەی بارودۆخی ناوچەکە.

پەرەسەندنە سەربازییەکان و هەڵوێستی وڵاتانی دراوسێ

لە ئاستی فراوانتردا، پەرەسەندنە سەربازییەکان تەنها سنووردار نەبوون بە خاکی عێراقەوە، بەڵکو ناوچەکەی خستە نێو دۆخێکی ناسەقامگیرەوە. سوپای ئوردن و فەرماندەیی ناوەندیی ئەمەریکا ڕایانگەیاند کە توانیویانە پێنج مووشەکی بالیستیی ئێرانی کە ئاراستەی ناوچەکە کرابوون بخەنە خوارهەوە. لە لایەکی ترەوە، حکومەتی کوەیت بە فەرمی پشتیوانیی خۆی بۆ هێرشەکەی سعوودیە بۆ سەر حەشدی شەعبی دەربڕی و بە توندی ئیدانەی ئەو هێرشانەی کرد کە لە خاکی عێراقەوە دەکرێنە سەر سعوودیە. لە بەرامبەردا، لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپ و هەڕەشەکانی بۆ توندترکردنەوەی هەڵوێستەکان دژی ئێران، نرخی نەوتی لە بازاڕە جیهانییەکاندا بەرزکردەوە.

کاردانەوە و هەڵوێستە ناوخۆییەکانی عێراق

ئەم هێرشە هاوبەشە کاردانەوەی توندی لایەنە سیاسی و فەرمییەکانی عێراقی لێکەوتەوە. عەلی زەیدی سەرۆک وەزیرانی عێراق خشتەی سەردانەکەی بۆ سعوودیە دواخست و داوای کۆبوونەوەیەکی بەپەلەی ئەنجومەنی وەزیرانی ئاسایشی نیشتمانی کرد.

حزبی دەعوەی ئیسلامی و سەرکردە سیاسییەکان هێرشەکەیان بە پێشێلکاریی ئاشکرای سەروەریی عێراق وەسف کرد. لە لایەکی ترەوە، هادی عامری، ئەمینداری ڕێکخراوی بدر، ڕایگەیاند ئەم هێرشە ناچاریان دەکات هەڵسەنگاندنێکی گشتگیر بۆ ڕێککەوتنە ئەمنییەکانیان لەگەڵ واشنتۆن بکەن، هاوکات موقتەدا سەدر داوای دوورخستنەوەی عێراقی لە ململانێکان و کۆکردنەوەی چەکی لە دەستی دەوڵەتدا کرد.

ڕێوشوێنە توندە ئەمنییەکانی باڵیۆزخانەی ئەمریکا

لە سایەی ئەم ناسەقامگیرییە خێرایەدا، باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە بەغداد هەنگاوێکی توندی نا و ئاستی هۆشداریی گەشتکردنی بۆ عێراق بۆ ئاستی چوارەم بەرزکردەوە، کە بە مانای "گەشت مەکە" دێت. باڵیۆزخانەکە هۆشداری بە هاووڵاتییە ئەمریکییەکان دا لە مەترسییەکانی تیرۆر، ڕفاندن، و ململانێ سەربازییەکان، و داوای لێکردن لە پەڕی وریاییدا بن. هەروەها ئاماژە بەوە کرا کە ئەگەری هەیە گەشتە ئاسمانییەکان ڕابگیرێن یان کایەی ئاسمانی عێراق بەبێ ئاگاداركردنه‌وه‌ی پێشوه‌خته‌ داخرێت، ئەمەش دەرخەری قووڵایی قەیرانەکە و مەترسییە بەردەوامەکانە لەسەر ئاسایشی گشتی.

لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی عێراق کە بە سەرپەرشتی عەلی زەیدی بەڕێوەچوو، ئیدانەی هێرشە هاوبەشەکەی سعودیە  و ئەمریکا کرا، هەروەها داوا لە وەزارەتی دەرەوە کرا رێوشوێنی پێویست بگرێتەبەر بۆ ئەوەی لە ئاستی نێودەوڵەتیدا جموجۆڵەکان دژ بەو هێرشە دەستپێبکات و سکاڵا لە ئەنجومەنی ئاسایش تۆمار بکات.