دوای پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەی لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا، عەلی فالح زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عێراق، لە 6ی تشرینی دووەمی 2026دا سەردانێکی ڕانەگەیەندراو و نهێنی بۆ تاران بەڕێوە برد بە مەبەستی ناوەندگیری و دوورخستنەوەی مەترسییەکانی شەڕی نێوان ئەمریکا و ئێران.
ئەم سەردانە دوای پەیوەندییەکی تەلەفۆنی هات لە نێوان زەیدی و دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، و کۆبوونەوەی لەگەڵ تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا. لەم سەردانەدا فالح فەیاز، سەرۆکی دەستەی حەشدی شەعبی و هادی عامری، ڕابەری ڕێکخراوی بەدر یاوەری سەرۆک وەزیرانی عێراق بوون. زەیدی لەگەڵ مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران و محەمەد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران کۆبووەوە، بەڵام میدیا ئێرانییەکان ئاماژەیان بەوە داوە کە سەردانەکە نەکەوتووەتە سەر ئەو دەرئەنجامەی کە واشنتۆن چاوەڕوانی دەکرد.
«ترسی هێزەکانی ئۆپۆزسیۆنی ڕۆژهەڵات لە گوشارە نوێیەکانی بەغدا و تاران»
هاوتەریب لەگەڵ ئەم دانوستانە دیپلۆماسییانە، هێزەکانی ئۆپۆزسیۆنی ئێرانی و بەتایبەت حیزبە کوردییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان کە لە هەرێمی کوردستان نیشتەجێن، کەوتوونەتە ژێر تەمومژ و ترسی زیادبوونی گوشارەکان. پێشتر لە مانگی تشرینی یەکەمدا، ئەحمەد کازم ئەسەدی، باڵیۆزی ئێران لە بەغدا بانگەشەی ئەوەی کردبوو کە عێراق ڕەزامەند بووە لەسەر دەرکردن یان ڕادەستکردنەوەی ئەندامانی ئەم گرووپانە، هەرچەندە بەرپرسانی عێراق دواتر ئەوەیان ڕەت کردەوە. بەڵام هاوکاتیی سەردانە نهێنییەکەی زەیدی لەگەڵ ئامادەیی سەرکردەکانی حەشدی شەعبی، ئەم مەترسییەی لای هێزە کوردییەکان دروست کردووە کە ڕەنگە دۆسیەی ئۆپۆزسیۆن بووبێتە کارتێک لە دانوستانە بەرفراوانەکانی نێوان بەغدا و تاراندا.
«قووڵبوونەوەی جیاوازییەکان؛ مەرجەکانی تاران بەرامبەر ستراتیژیی ترەمپ»
ئەنجامی دانوستانەکان تا ئێستا ناڕوونن؛ لە کاتێکدا ترەمپ ئاماژەی بەوە کردووە کە واشنتۆن لەبری هێرشی سەربازیی گەورە، پەنا دەباتە بەر گەمارۆی ئابووری و دەریایی بەرفراوان بە هەماهەنگی لەگەڵ وڵاتانی کەنداو، بەرپرسانی ئێران بە تەواوی ئۆپتیمیژمی ئەمریکایان ڕەت کردووەتەوە. ئیسماعیل بەقایی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران و موحسین ڕەزایی، سکرتێری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانیی ئێران جەختیان کردەوە کە هیچ ڕێککەوتنێک ناکرێت تاوەکو ئەمریکا مەرجە 7 قۆناغییەکەی ئێران جێبەجێ نەکات، لەوانەش هەڵگرتنی گەمارۆی دەریایی لەسەر گەرووی هورمز، گەڕاندنەوەی داراییە بلۆکراوەکان، و وەستاندنی پشتیوانی لە دژە شۆڕشگێڕەکان.
«شەڕی درێژخایەنی ئابووری و هاوکێشەی کات»
شیکەرەوەکان پێیان وایە هەردوو لایەنی شەڕەکە بەرەو قۆناغێکی درێژخایەنی ڕووبەڕووبوونەوەی ئابووری دەچن. ترەمپ ئەوە دەژمێرێت کە گەمارۆی ئابووری و دەریایی دەبێتە هۆی لاوازکردنی ناوخۆی ئێران بەبێ ئەوەی سوپای ئەمریکا بکەوێتە ناو زۆنگاوی شەڕێکی ڕاستەوخۆوە.
لە بەرامبەردا، تاران وا ئەژماری دەکات کە دەتوانێت تا دوو ساڵی تر خۆی لە بەرامبەر گەمارۆکاندا ڕابگرێت تا هەڵبژاردنەکانی داهاتووی ئەمریکا، تێکدانی گواستنەوەی نەوت لە ناوچەکەدا زیانی ئابووریی توند بە بازاڕەکانی جیهان و ئیدارەی ترەمپ دەگەیەنێت. ئەم ململانێیە عێراقی خستووەتە نێوان ئاگرێک لە هاوسەنگکردنی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئەمریکا و ئێران و پاراستنی سەقامگیریی هەرێمی کوردستان.
