ئایا ئەمریكا و هاوپەیمانەكانی، هێزی زەمینی بەكاردهێنن لە ئێران؟

ئیرادە میدیا

لە ماوەی چەند مانگی ڕابردوودا، باس و گفتوگۆی زۆر سەبارەت بە پەیوەندییەكانی نێوان ئەمریكا و ئێران زیاد بووە، بە تایبەتی دوای ئەو هەواڵانەی کە باسی زیادبوونی گەمارۆ سیاسی و سەربازییەكان دەکەن. ئەم دۆخە پرسیارێکی گرنگ دەخاتە پێشەوە: ئایا ئەمریكا و هاوپەیمانەكانی دەتوانن هێزی زەمینی لە دژی ئێران بەکاربهێنن؟

لە ڕووی ستراتیژییەوە

لە ڕووی ستراتیژییەوە، زۆربەی شارەزایانی سەربازی پێیان وایە بەکاربردنی هێزی زەمینی لە دژی وڵاتێکی وەک ئێران کارێکی ئاسان نییە، ئێران وڵاتێکی گەورەی ناوچەکەیە و هێزی سەربازی و تۆڕی گرووپە هاوپەیمانەکانی لە چەند وڵاتی ناوچەکەدا هەیە. بۆیە هەر هەوڵێکی هێرشکردنی زەمینی دەتوانێت بە شێوەیەکی گەورە دۆخی ناوچەکە ئاڵۆزتر بکات.

لە لایەکی ترەوە، سیاسەتی سەربازی ئەمریكا لە ساڵانی ڕبردوودا زۆرجار پشت بە هێزی ئاسمانی، گەمارۆی ئابووری و فشاری دیپلۆماسی دەبەستێت، بەم شێوەیە واشنتن هەوڵ دەدات بێ ئەوەی خۆی بە شەڕێکی درێژخایەن و تێچووبار لە زەمینەوە بخاتە ناوەوە، ئامانجەکانی بەدەست بهێنێت.

شەڕی ڕاستەوخۆ دەتوانێت کارەساتێکی گەورە بۆ ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دروست بکات 

هاوپەیمانانی ئەمریكاش، بە تایبەتی وڵاتانی ئەورووپا، زۆرجار هان بۆ چارەسەری دیپلۆماسی دەدەن و پێیان وایە شەڕی ڕاستەوخۆ دەتوانێت کارەساتێکی گەورە بۆ ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دروست بکات،لە هەمان کاتدا، هەر گۆڕانکارییەکی سەربازی دەتوانێت کاریگەری لەسەر بازاڕی نەوت، ئاسایشی ناوچەیی و ژیانی هاوڵاتیان هەبێت.

لە ئێستادا زۆرێک لە لێکۆڵەران پێیان وایە ئەگەر ئاڵۆزییەکانیش هەبن، بەکاربردنی هێزی زەمینی لە دژی ئێران هەنگاوێکی دووردەبێت، زۆربەی سناریۆکان باس لە فشاری سیاسی، گەمارۆی ئابووری و هێزی ئاسمانی دەکەن، نەک شەڕی زەمینی فراوان.
چارەنووسی ئەم پرسیارە پەیوەندییەکی نزیک بە گۆڕانکارییە سیاسییەکان و دۆخی ناوچەکە هەیە، بەڵام لە ئێستادا هەندێک نیشانە هەن کە پیشان دەدەن هێزی زەمینی لەو سناریۆیانەیە کە زۆر کەمترین ئەگەرەکانی هەیە.

نیشانەکان چین؟

لە باسکردنی ئەگەرەکانی  بەکارهێنانی هێزی زەمینی لە دژی ئێران، شارەزایانی سیاسی و سەربازی چەند نیشانەی سەرەکی باس دەکەن کە دەتوانرێت پێشبینی لەسەر بکرێت، ئەگەر ئەو نیشانانە بە شێوەیەکی دیاریکراو دەربکەون، ئەوا دەتوانرێت بوترێت دۆخەکە بەرەو ئاڵۆزییەکی سەربازیی گەورە دەڕوات.

نیشانەی یەکەم: جوڵەی گەورەی هێزە سەربازییەکانە. ئەگەر ئەمریكا یان هاوپەیمانەکانی دەست بە گواستنەوەی هێزی زەمینی، تانک و ئامێرە سەربازییە گەورەکان بکەن بۆ ناوچەکانی نزیک لە ئێران، ئەمە دەتوانێت نیشانەیەکی گرنگ بێت. زۆرجار ئەم جۆرە گواستنەوانە پێش هەر هەنگاوێکی سەربازی ڕوو دەدات.

نیشانەی دووەم: زیادبوونی بنکە و بارەگا سەربازییەکانە، دامەزراندنی بنکەی نوێ یان فراوانکردنی لە ناوچەکانی دەوروبەری ئێران دەتوانێت ئامادەکاریی بۆ هەنگاوێکی گەورەتر بێت.

نیشانەی سێیەم: ئامادەکارییە سیاسی و دیپلۆماسییەکانە، لە زۆر کاتدا پێش هەر هێرشێکی سەربازی، وڵاتان هەوڵ دەدەن هاوپەیمانی زیاتر کۆبکەنەوە و پشتگیری نێودەوڵەتی بەدەست بهێنن، ئەمە لە ڕێگای کۆبوونەوەی نێودەوڵەتی، ڕاگەیاندنی هاوبەش و فشاری سیاسی دەبینرێت.

نیشانەی چوارەم: ئاگادارکردنەوەی هاوڵاتیانە،لە کاتێکدا دۆخی شەڕی گەورە هەبێت، هەندێک وڵات ڕێنمایی بۆ هاوڵاتیانی خۆیان دەردەکەن کە لە ناوچەیەکی دیاریکراو دەرچن یان گەشتەکان کەم بکەنەوە.

هەبوونی ئەم نیشانانە لە هەمان کاتدا دەتوانێت ئاماژەیەکی گرنگ بێت بۆ گۆڕانکارییەکی گەورە لە دۆخی ناوچەکە، بەڵام هێشتا زۆربەی لێکۆڵەرانی سەربازی  پێیان وایە سناریۆی هێزی زەمینی دوورترە لە ئەو شێوازانەی کە زۆرجار لە سیاسەتی سەربازیی وڵاتە گەورەکان بەکاردهێندرێن.

ئەگەر هەر ئاڵۆزییەکی سەربازیی گەورە لە نێوان ئەمریکا و ئێران ڕووبدات، زۆربەی لێکۆڵەران پێیان وایە بەشداریی وڵاتان بە شێوەیەکی جیاواز دەبێت، هەندێک وڵات دەتوانن بە شێوەی ڕاستەوخۆ بەشداری بکەن و هەندێکی تر تەنها پشتگیری لۆجستی یان سیاسی بدەن.

زۆربەی شارەزایان پێیان وایە ئەگەر شەڕێکی فراوانیش ڕووبدات، بەشداریی وڵاتان بە شێوەی هاوبەش و سنووردار دەبێت، چونکە زۆرێک لە وڵاتان هەوڵ دەدەن شەڕێکی گەورەی ناوچەیی یان جیهانی ڕوونەدات.

زۆرینەی بەهێزی ئەمریکییەکان هێرشی ئەمریکا بۆ سەر ئێران پەسەند ناکەن

ڕاپرسییەکی نوێی کەناڵی سی ئێن ئێن دەریدەخات کە لەسەدا 59ی ئەمریکییەکان هێرشە سەربازییەکانی  ترامپ بۆ سەر ئێران پەسەند ناکەن.

 لە ڕاپرسییەکەدا کە لەلایەن SSRS ئەنجامدراوە، هەروەها دەرکەوتووە کە لەسەدا 60ی ئەمریکییەکان پێیان وایە ترەمپ پلانێکی ڕوونی نییە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ دۆخەکە و لەسەدا 62 پێیانوایە پێویستە داوای ڕەزامەندی کۆنگرێس بکات بۆ هەر کارێکی دیکە.

 ڕای گشتی بە شێوەیەکی توند دابەش بووە و لە سەدا 77ی کۆمارییەکان پشتیوانی لە مانگرتنەکان دەکەن، لە کاتێکدا تەنیا لە سەدا 18ی دیموکراتەکان و لە سەدا 32ی سەربەخۆکان پشتگیری لە هێرشەکان دەکەن.

 ڕاپرسییەکەی سی ئێن ئێن دوای ئەوە هاتووە کە هێرشە ئاسمانییەکانی ترامپ دوای تۆڵەسەندنەوەی ئێران لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئەنجامدرا.

لە ڕاپۆرتێکدا زۆربەی ئەمریکییەکان دژ بە ناردنی هێزی زەمینی بۆ سەر ئێرانن و تەنها نزیکەی 12٪ پشتیوانی لەو هەنگاوە دەکەن.

هەر دەربارەی هێرشی زەمینی بۆسەر ئێران ئاژانسی رۆیتەرز لەڕاپۆرتێکدا دەڵێت بەرپرسانی پێنتاگۆن ئامانجە سەربازییەکان لە ئێران باسکردووە، بەڵام کاتی دیاریکراو بۆ شەڕ یان ناردنی هێزی زەمینیان باس نەکردووەو ڕایانگەیاندووە کە پێویستە چاوەڕێی کات بکرێت بۆ گەیشتن بە ئامانجەکان.