قەرەیلان قسەی کۆتایی دەکات؛ تا ئۆجەلان بە جەستەیی ئازاد نەبێت، هیچ گەریلایەک چەک دانانێت

پەیامی کۆتایی باڵی سەربازیی پەکەکە هێڵێکی سووری ڕوون دەکێشێت، بەبێ ئەم هەنگاوە، قەڵغانی چەکداریی گەریلا وەک خۆی دەمێنێتەوە"

له‌ کاتێکدا کایەی سیاسیی تورکیا و باکووری کوردستان لەژێر کاریگەریی گفتوگۆکانی پرۆسەی ئاشتیدایە، باڵی سەربازیی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) توندترین و ڕوونکەرەوەترین پەیامی خۆی لەبارەی داهاتووی چەک و مەرجەکانی کۆتایهێنان بە خەباتی چەکداری ئاشکرا کرد.

 موراد قەرەیلان، ئەندامی فەرماندەیی گشتیی ناوەندی پاراستنی گەل (نەپەگە) ڕایگەیاند، "عەبدوڵڵا ئۆجەلان دانووستانکاری سەرەکیی ئەوانە و تەنیا بە ئازادیی جەستەیی ئەو، بڕیاری چەکدانان دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە". قەرەیلان هۆشداریشی دا "هەر جۆرە هێرشێک بۆ سەر هێزەکانیان، بە وەڵامدانەوەیەک دەبێت کە سێ بۆ چوار هێندە بەهێزترە لە جاران."

ئازادیی ئۆجەلان؛ مەرجی بنەڕەتیی هەر بڕیارێکی چەکدانان

موراد قەرەیلان لە ڕێگەی بەرنامەیەکی تایبەتی "ستێرک تیڤی"یەوە، تیشکی خستە سەر پێگەی یاسایی و ناوخۆیی ڕێبەری پەکەکە و کورد لە باکوری کوردستان و ئاشکرای کرد " لە کۆنگرەی 12یەمینی پارتەکەدا، دەستپێشخەریی بڕیاردان لەسەر پرسی چەکدانان بە تەواوی دراوەتە دەست گەریلا و ئۆجەلان".

قەرەیلان وتی:"هەڵوێستی تەڤگەرەکەمان ڕوونە، لە کۆنگرەدا بڕیار دراوە کە دەبێت ڕێبەر ئاپۆ پرۆسەی چەکدانان بەڕێوە ببات، ئەمەش بەو مانایەیە کە دەبێت ئازادیی جەستەیی ئەو بەدی بێت تا بتوانێت ئەم بڕیارانە بخاتە بواری جێبەجێکردنەوە."

ئەم لێدوانانە لە کاتێکدایە، پرۆسەی نوێ، کە بە بانگەوازی 27ی شوباتی 2025ی ئۆجەلان دەستی پێکردبوو، ڕووبەڕووی کاتکوژی و سستی بووەتەوە لەلایەن دەوڵەتی تورکیاوە. قەرەیلان جەختی لەوە کردەوە "سەرەڕای تێپەڕبوونی کات، زیهنییەتی دەوڵەت هێشتا نەگۆڕاوە و گۆشەگیریی سیاسیی سەر ئۆجەلان بەردەوامە، بە جۆرێک کە ماوەی 42 ڕۆژە هیچ دیدارێک لەگەڵ ئیمرالیدا ئەنجام نەدراوە."

هاوکێشەی سەربازی؛ تەکنەلۆژیای گەریلا و بنبەستبوونی سوپا

سەبارەت بەو دەنگۆیانەی کە دەڵێن پەکەکە لەبەر لاوازی ڕووی لە پرۆسەی سیاسی کردووە، فەرماندەکەی نەپەگە بە توندی ئەو بانگەشانەی ڕەتکردەوە و ڕایگەیاند، "سوپای تورکیا دوای چوار ساڵ شەڕی بێوچان لە ناوچەکانی زاپ و مەتینا تووشی بنبەست بوو، نەک گەریلا".

قەرەیلان ئاشکرای کرد "پەکەکە خاوەنی ماتەوزە و تەکنەلۆژیایەکی سەربازیی پێشکەوتووە کە دەتوانێت گورز لە ئامانجگەلێک بوەشێنێت کە 800 کیلۆمەتر دوورن، لەوانەش سەرچاوە ئابووری و نەوتییەکانی تورکیا.

 ئەو ئاماژەی بە خستنەخوارەوەی دوو درۆنی پێشکەوتووی جۆری "ئاکنجی" کرد لە بەرزیی 11 هەزار مەتر لە ئاسمانی قەندیلدا، کە بەهۆیەوە جووڵەی درۆنە بۆمبڕێژکراوەکانی تورکیا وەستا. قەرەیلان جەختی کردەوە " ڕاگرتنی شەڕ تەنیا لەبەر بڕوابوونیان بووە بە ستراتیژیی سیاسەتی دیموکراتیی ئۆجەلان، نەک بێدەسەڵاتی".

شەڕی دەروونی و یاریی دەوڵەت بە کات

ڕاپۆرتە مێژووییەکەی تشرینی یەکەمی 2024 و بانگەوازی دەولەت باخچەلی بۆ "مافی هیوا"، گۆڕانکاریی گرنگی بەدوای خۆیدا هێنا، لەوانە سەردانی شاندی پەرلەمانتاران بۆ ئیمرالی لە ئابی 2025 و مەڕاسیمی سوتاندنی چەک لەلایەن گروپێک گەریلاوە بە فەرماندەیی بەسێ هۆزات لە تەممووزی 2025دا. بەڵام قەرەیلان هۆشداری دەدات کە دەوڵەت لە ڕێگەی ڕاگەیاندنەکانەوە خەریکی شەڕێکی دەروونیی قورسە و دەیەوێت بەڵێنی درۆینە بڵاو بکاتەوە بۆ شکاندنی متمانەی گەل.

"دەوڵەت هیوا دەبەخشێت بەڵام جێبەجێی ناکات، دەیەوێت بەم شێوەیە چالاکی و دینامیکییەتی کۆمەڵگەکەمان بکوژێنێتەوە." قەرەیلان وای وت.

ئاماژەی بەوەشکرد، "دەوڵەت نەک هەر پرەنسیپی مافی هیوای پشتگوێ خستووە، بەڵکو سیاسەتی سەپاندنی قەیومەکانیشی بەردەوام کردووە."

دەرئەنجام؛ چی ڕوودەدات؟

پەیامی کۆتایی باڵی سەربازیی پەکەکە هێڵێکی سووری ڕوون دەکێشێت، " کێشەی کورد بە یاسای پەشیمانی و تاکتیکی سەرقاڵکردن چارەسەر نابێت، پرسی چەکدانانی گەریلا هاوکێشەیەکە کە تەنیا یەک دەرئەنجامی هەیە، ئەویش بریتییە لە دانپێدانانی فەرمی بە عەبدوڵڵا ئۆجەلان وەک دانووستانکاری سەرەکی و مسۆگەرکردنی ئازادیی جەستەیی ئەو، بەبێ ئەم هەنگاوە، قەڵغانی چەکداریی گەریلا وەک خۆی دەمێنێتەوە".

قەرەیلان (ماری ڕەش)

وشەی  قەرەیلان» (Qereyilan) وشەیەکی لێکدراوە لە زمانی تورکیدا (Kara+yılan) و وەرگێڕانی دەقاوەقەو دەرەنجامەکەی بە کوردی دەبێتە"«ماری ڕەش"

لێرەشدا چەند زانیارییەکی سەرنجڕاکێش هەیە لەسەر ئەم ناوە:

• ڕەگی مێژوویی ناوەکە (نازناوێکی فەرمی نییە): ئەم ناوە لە ڕاستیدا نازناوی شۆڕشگێڕی (کۆد)ی موراد قەرەیلان خۆیەتی، کە لە سەرەتای چوونە ناو پەکەکەوە بۆ خۆی هەڵبژاردووە.
• واتای سیمبولی: لە کلتوری ناوچەکەدا (بە تایبەت لە ناوچەی عەنتاب و ڕوحا کە قەرەیلانی لێ لەدایکبووە)، "ماری ڕەش" هێمایە بۆ زۆرزانی، خۆڕاگری، سەرکێشی و لێهاتوویی لە خۆحەشاردان و هێرشبردندا، کە تایبەتمەندیی سەرەکین بۆ کەسێکی سەربازی یان گەریلا.
• ناوبانگی مێژوویی: لە مێژووی ناوچەکەشدا، لە کاتی شەڕی دژی فەڕەنسییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا لە عەنتاب، سەرکردەیەکی هۆزە کوردییەکان هەبووە بە ناوی (مەمەد عەلی) کە بەهۆی ئازایەتییەکەیەوە نازناوی "قەرەیلان"یان لێنابوە و ببووە سیمبولی بەرگری. پەکەکە و موراد قەرەیلانیش لە ژێر کاریگەری ئەو مێژووەدا ئەو نازناوەیان بەکارهێناوەتەوە.

موراد قەرەیلان کێیە؟

 موراد قەرەیلان (Murat Karayılan)، یەکێکە لە دیارترین و ناسراوترین سەرکردە سیاسی و سەربازییەکانی نێو پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) و لە ئێستادا وەک کلیلێکی سەرەکیی بڕیار لە باڵی سەربازیی ئەو ڕێکخستنەدا تەماشا دەکرێت.

لێرەدا پوختەیەک لە ژیان و پێگەی سیاسی و سەربازیی ئەو دەخەینە ڕوو:

1. لەدایکبوون و سەرەتای ژیانی:

• لە ساڵی 1954 لە ناوچەی (بێرەجیک) سەر بە پارێزگای ڕوحا (ئورفە) لە باکووری کوردستان لەدایکبووە.
• خوێندنی لە بەشی ئەندازیاریی ئامێر (میکانیک) لە پەیمانگایەکی تەکنیکی تەواو کردووە.

2. چوونە ناو پەکەکە:

• لە ساڵی 1979 (ساڵێک دوای دامەزراندنی فەرمی پەکەکە) بە فەرمی پەیوەندی بە ڕێکخستنەکەوە دەکات.
• دوای کودەتای سەربازیی ساڵی 1980 لە تورکیا، وەک زۆربەی کادرەکانی تری پەکەکە ڕووی کردە سووریا و لوبنان و لەوێ لەلایەن عەبدوڵڵا ئۆجەلانەوە پەروەردەی سەربازی و ئایدۆلۆژی بینینی.

3. پێگە و بەرپرسیارێتییەکان:

قەرەیلان بەهۆی لێهاتوویی لە ڕێکخستن و کاروباری سەربازیدا، قۆناغ بە قۆناغ لە ناو پارتەکەدا سەرکەوت:

• لە ساڵانی نەوەدەکاندا، بەرپرسیاریەتی گەورەی لە ناوچەکانی بۆتان و سەرکردایەتی هێزەکانی گەریلا وەرگرت.
• گرنگترین وەرچەرخان لە ژیانیدا: دوای دەستگیرکردنی عەبدوڵڵا ئۆجەلان لە ساڵی 1999، قەرەیلان بوو بە سەرۆکی کۆنسەی بەڕێوەبەری کەجەکە (باڵی سیاسی و کارگێڕی) و بۆ ماوەی پتر لە دە ساڵ سەرکردایەتی کرداریی پارتەکەی لە چیاکانی قەندیل کرد.
• دواتر لە ساڵی 2013دا، بوو بە ئەندامی فەرماندەیی گشتیی ناوەندی پاراستنی گەل (نەپەگە - NPG)، کە باڵی باڵای سەربازی و سەرپەرشتیاری سەرەکیی هێزەکانی گەریلایە (HPG).

4. پێگەی ئێستای لە پرۆسەی سیاسیدا:

وەک لە لێدوانە دواهەمینەکانیدا لە ساڵی 2025 و 2026دا دەرکەوتووە، قەرەیلان نوێنەرایەتی ڕا و بڕیاری کۆتایی هێزی چەکداری گەریلا دەکات. ئەو لە کاتێکدا پابەندیی خۆی بە هێڵی سیاسی و فکریی ئۆجەلان نیشان دەدات، لە هەمان کاتدا وەک پارێزەری چەک و هێزی بەرگریی کورد لە قەندیل دەردەکەوێت و مەرجی سەرەکیی بۆ هەر گۆڕانکارییەک، ئازادیی جەستەیی ئۆجەلانە.

لە لایەن دەوڵەتی تورکیاوە، ناوی لە "لیستی سوور"ی داواکراوەکاندایە و وەک یەکێک لە ئامانجە سەرەکییە سەربازییەکانی ئەنقەرە تەماشا دەکرێت.