2026-05-16
343 جار خوێنراوەتەوە
قهیرانى دارایى ههڕهشهیه بۆسهر مووچه؛ لهماوهى سێ ساڵدا قهرزهكان زیاتربوون
ناوەندی هەواڵ
داتاكانى وهزارهتى دارایى عێراق دهریدهخات، كۆى گشتیی قهرزى ناوخۆیی 96 ترلیۆن و 629 ملیار دینارى تێپهڕاندووه، كه نزیكهى 73.3 ملیار دۆلار دهكات، قهرزى دهرهكییش 10 ملیار دۆلارى تێپهڕاندووه، ئهوهش لهكاتێكدایه قهرزى ناوخۆیى له سێ ساڵى ڕابردوودا زیاتر له 46 ترلیۆن دینار بووه.
داتاكان ڕوونیان كردووهتهوه، كۆى قهرزى ناوخۆیى لهماوهى نێوان 2023 تا 30 ى نیسانى 2026 ، 46.035 ترلیۆن دینارى تێپهڕاندووه، 7.590 ترلیۆن دینار له 2023، له 2024 17.105 ترلیۆن دینار، له 2025 دا 10.840 ترلیۆن دینار، له 2026 یش 10.5 ترلیۆن دینار.
دۆسیهى قهرزى حكومى مشتومڕى یاسایى و دهستورى فراوانى لێكهوتووهتهوه، لهكاتێكدا بودجه پهسهند نهكراوه، ئهمهش پرسیار دهربارهى سنورى دهسهڵاتهكانى حكومهت له ئیدارهى قهرزى گشتیی دهوروژێنێت.
به وتهى نهبیل مهرسومى شارهزایى ئابورى، هیچ دهقێك نییه له یاساى ئیدارهى دارایى ژماره شهشى ساڵى 2019، كه رێگه به حكومهت بدات قهرز بكات له دۆخى نهبوونى یاساى بودجهى گشتیی، باس لهوهشدهكات ماددهى 13 ى یاسا رێگه به خهرجكردنى یهك لهسهر دوانزهى مانگانهى خهرجییهكان ئهگهر پهسهندكردنى بودجه دواكهوت.
مهرسومى نمونهى 2020 دههێنێتهوه، كه بههۆى داڕمانى نرخى نهوت حكومهت پهناى بۆ پهرلهمان برد تا یاساى قهرز دهربكات بۆ چارهسهرى كورتهێنانى دارایى، ئهوهبوو له حوزهیرانى 2020 وهزیرى دارایى سهرپشك كرا قهرزى ناوخۆیى و دهرهكیی بكات.
جارى دووهمیش كه حكومهت پهناى بۆ پهرلهمان برد له تشرینى دووهمى 2020 بوو، بۆ گرهنتیكردنى مووچهى فهرمانبهران و خانهنشینان دواى ئهوهى دارایى گشتیی عێراق جارێكى تر گهیشته دۆخى كورتهێنان.
لهلایهن خۆشیهوه، باسم نهغیمش پهرلهمانتارى پێشوو، هۆشدارى دهدا له پهنا بردن بۆ قهرزی دهرهكیی بۆ چارهسهرى قهیرانى دارایى، چونكه ساڵانێكه عێراق ههوڵدهدات قهرزهكانى بداتهوه و چوون بهرهو قهرزكردن له سندوقى نهختینهیى نێودهوڵهتیش وڵاتهكه بهرهو قهرزارییهكى قوڵتر دهبات.
لهوبارهیهوه، فهیسهڵ فهیاز، پهرلهمانتارى عێراق دهڵێت، بهرنامهى حكومیی كه پهرلهمان دهنگى لهسهردا، چارهسهرى بۆ چارهسهرى قهیرانى دارایى خستووهتهڕوو، بۆیه حكومهت و پهرلهمان بهرهو چارهسهرى ئهو كێشهیه ههنگاو دهنێن.
بهڵام سهفا شهمهرى، پسپۆڕى ئابورى هۆشدارى دهدات له پهنابردن بۆ بهرزكردنهوهى بههاى دۆلار وهك یهكێك له چارهسهرهكان بۆ كورتهێنانى دارایى، باس لهوهدهكات كاریگهرى ڕاستهوخۆى لهسهر هاوڵاتیان و كهرتى تایبهت دهبێت، ههرچهنده به كورتمهودا سودى بۆ حكومهت دهبێت.
-
ئهمساڵ عێراق چۆن گهنمى جووتیارانى ههرێمى كوردستان وهردهگرێت؟
|
-
له ئێران ناكۆكى لهسهر ئهو پارهیه دروستبووه كه هێشتا ئهمریكا نهیگهڕاندووهتهوه
|
-
نرخى بهنزین له ههرێمى كوردستان لهماوهى 13 ساڵدا
|
-
سیستمى ئهسیكۆدا چییه و بۆچى ههرێمى كوردستان كێشهى لهگهڵ جێبهجێكردنیدا ههیه؟
|
-
ڕاگەیەنراوێک لە وەزارەتی دارایی و ئابورییەوە؛ ههرێم دواكهوتنى دابهشكردنى مووچه دهخاته ئهستۆى بهغداد
|
-
هۆكار چییه؟؛ حكومهتى ههرێم به پارهكهى بهغداشهوه نهیتوانى لیستى مووچه ڕابگهیهنێت
|
-
ئایا ههرێم به كردارى داهاتى ناوخۆى بۆ بهغداد ناردووه؟
|
-
نهوت و غاز و كارهبا؛ ئهو سێ پرسهى لهلاى حكومهتى ههرێم له مووچه گرنگتره
|
-
رهبیعه بهرامبهر ئیبراهیم خهلیل؛ چهكی نوێى عێراق و توركیا بهرامبهر ههرێم
|
|
|
|